…Czyli jak dostarcza\u0107 najwy\u017cszej jako\u015bci us\u0142ugi testowe najbardziej wymagaj\u0105cym klientom na przyk\u0142adzie bran\u017cy farmaceutycznej.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 i odpowiedzialno\u015bci osoby pracuj\u0105cej na stanowisku testerskim jest sprawdzenie, czy oprogramowanie dzia\u0142a zgodnie z oczekiwaniami Klienta. Aby jak najlepiej przygotowa\u0107 oraz wykona\u0107 odpowiednie testy (a tak\u017ce wszystkie inne aktywno\u015bci zwi\u0105zane z testowaniem) zdecydowanie warto posiada\u0107 odpowiednie kompetencje, wiedz\u0119 merytoryczn\u0105 i znajomo\u015b\u0107 narz\u0119dzi. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zna\u0107 i rozumie\u0107 wymagania Klienta oraz posiada\u0107 odpowiedni\u0105 wiedz\u0119 domenow\u0105, by jak najefektywniej pracowa\u0107 w projekcie.<\/p>\n\n\n\n
Znajomo\u015b\u0107 i rozumienie wymaga\u0144 Klienta oraz wiedza domenowa s\u0105 sk\u0142adow\u0105 kontekstu, kt\u00f3ry zgodnie z jedn\u0105 z zasad testowania (1.3 Siedem zasad testowania, 6. Testowanie zale\u017cy od kontekstu, \u201eSylabus poziomu podstawowego ISTQB 2018\u201d, wersja 3.1) nale\u017cy uwzgl\u0119dnia\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Inaczej b\u0119d\u0105 testowane aplikacje webowe, s\u0142u\u017c\u0105ce do zakupu biletu do teatru lub kina, a inaczej takie, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 bezpo\u015bredni lub po\u015bredni wp\u0142yw na \u017cycie lub zdrowie pacjenta.<\/p>\n\n\n\n
Kontekstem jest r\u00f3wnie\u017c bran\u017ca Klienta. Testuj\u0105c oprogramowanie dla Klienta z bran\u017cy zwi\u0105zanej z wysokim ryzykiem, jak na przyk\u0142ad bran\u017ca farmaceutyczna, nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z GxP (ang. G \u2013 Good, x \u2013 anything, P \u2013 Practice, np. GLP to dobra praktyka laboratoryjna), czyli zbiorem dobrych praktyk, regulacji, przepis\u00f3w i proces\u00f3w dla danego obszaru.<\/p>\n\n\n\n W bran\u017cy farmaceutycznej mamy do czynienia z tzw. walidacj\u0105 system\u00f3w informatycznych. Walidacja w tym kontek\u015bcie to potrzeba zapewnienia w udokumentowany spos\u00f3b, \u017ce dany produkt (np. oprogramowanie) zosta\u0142o dostarczone w odpowiedni spos\u00f3b zgodnie z CSV (ang. Computerized system validation), polityk\u0105 walidacji organizacji oraz regulacjami zewn\u0119trznymi.<\/p>\n\n\n\n Kontekst testowania si\u0119 zatem rozszerza \u2013 musimy nie \u201etylko\u201d wiedzie\u0107 jak (oraz w jaki spos\u00f3b) wykona\u0107 testy, ale i jak (i w jaki spos\u00f3b) je udokumentowa\u0107, by spe\u0142ni\u0107 wysokie wymagania i oczekiwania Klienta.<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, ka\u017cda osoba pracuj\u0105ca w projekcie, powinna rozumie\u0107 czym jest walidacja i jaki jest jej cel.<\/p>\n\n\n\n Samo dostosowanie si\u0119 do planu walidacji organizacji i wype\u0142nienie nale\u017cytych aktywno\u015bci zgodnie z procesami i normami to bardzo wa\u017cny aspekt, jednak w mojej opinii nie najwa\u017cniejszy. Najwa\u017cniejszy jest u\u017cytkownik ko\u0144cowy oraz jego bezpiecze\u0144stwo, dlatego g\u0142\u00f3wnym celem walidacji to absolutne zminimalizowanie ryzyka, \u017ce dostarczone oprogramowanie wyrz\u0105dzi jak\u0105kolwiek szkod\u0119 i doprowadzi do np. uszczerbku na zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n Warto w tym momencie przypomnie\u0107 znan\u0105 spraw\u0119 wadliwego oprogramowania maszyny do radioterapii Therac-25. Przez b\u0142\u0105d oprogramowania, pacjenci otrzymali nieprawid\u0142owe, zbyt wysokie, dawki promieniowania, kt\u00f3ry niestety doprowadzi\u0142y do \u015bmierci pi\u0119ciorga z nich.<\/p>\n\n\n\n Pracuj\u0105c przy wytwarzaniu oprogramowania w bran\u017cy farmaceutycznej (lub medycznej) jeste\u015bmy zobligowani do tego, \u017ceby zrobi\u0107 wszystko co w naszej mocy, by sytuacje podobne do ww sprawy Therac-25 nigdy nie mia\u0142y miejsca.<\/p>\n\n\n\n Walidacja, czyli potrzeba udokumentowania poszczeg\u00f3lnych aktywno\u015bci, nam w tym pomaga. Dzi\u0119ki temu minimalizujemy ryzyko, \u017ce na pewnym etapie wytwarzania oprogramowania co\u015b zostanie pomini\u0119te lub zaimplementowane w niew\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b i wadliwy system zostanie wydany na produkcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Po drugie, ka\u017cda dojrza\u0142a organizacja mo\u017ce mie\u0107 zdefiniowane r\u00f3wnie\u017c w\u0142asne procesy obligatoryjne oraz zbi\u00f3r rekomendowanych dobrych praktyk (np. testowania i dokumentowania aktywno\u015bci zwi\u0105zanych z wytwarzaniem oprogramowania).<\/p>\n\n\n\n Zbi\u00f3r dobrych praktyk testowania i dokumentowania lub innego rodzaju rekomendacja organizacji, mo\u017ce da\u0107 nam istotne wskaz\u00f3wki do tego w jaki spos\u00f3b mi\u0119dzy innymi nale\u017cy przygotowa\u0107 testy, cykle testowe oraz test sety, jakie elementy powinien zawiera\u0107 przypadek testowy, w jaki spos\u00f3b testy wykonywa\u0107, jak raportowa\u0107 i odpowiednio zarz\u0105dza\u0107 defektami, jakiego narz\u0119dzia kwalifikowanego nale\u017cy u\u017cywa\u0107 i w jaki spos\u00f3b sprawi\u0107 by produkty procesu testowego by\u0142y istotne z punktu widzenia walidacji (np. tzw. electronic records).<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy tester powinien by\u0107 zaznajomiony z tego typu dobrymi praktykami oraz wszelkimi procesami, standardami i normami obowi\u0105zuj\u0105cymi w organizacji Klienta.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym wa\u017cnym punktem jest odpowiednie zdefiniowanie r\u00f3l i obowi\u0105zk\u00f3w w projekcie. Szczeg\u00f3lnie w przypadku ryzykownych, du\u017cych projekt\u00f3w walidowanych istotne jest, by w zespole testerskim by\u0142 r\u00f3wnie\u017c kompetentny Test Manager, kt\u00f3ry zapewni dostarczenie jak najwy\u017cszej jako\u015bci produkt\u00f3w procesu testowego, spe\u0142niaj\u0105cych restrykcyjne wymagania Klienta.<\/p>\n\n\n\n W projektach walidowanych niezmiernie istotne jest r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciwe przeanalizowanie poszczeg\u00f3lnych (grup) wymaga\u0144 i oszacowanie ich ryzyka. Pozwala to odpowiednio priorytetyzowa\u0107 prac\u0119 na ka\u017cdym etapie tworzenia oprogramowania w danym projekcie, jest te\u017c szczeg\u00f3lnie istotne w testowaniu oprogramowania. Test Manager mo\u017ce u\u017cy\u0107 takiej analizy ryzyka w celu ustalenia odpowiedniej strategii testowania. Dzi\u0119ki temu jest w stanie zaproponowa\u0107 najlepsze podej\u015bcie do testowania, zapewni\u0107 odpowiednie pokrycie wymaga\u0144 testami i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce produkt ko\u0144cowy projektu spe\u0142ni oczekiwania u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wy\u017cej wspomniane przyk\u0142ady, o czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 nie wyczerpuj\u0105 w pe\u0142ni tematu. Wci\u0105\u017c istotne s\u0105 wiedza domenowa, wiedza i do\u015bwiadczenie w szeroko poj\u0119tym testowaniu oprogramowania, umiej\u0119tno\u015b\u0107 stosowania r\u00f3\u017cnych technik, narz\u0119dzi, itp.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce projekty walidowane wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z du\u017c\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 os\u00f3b przy nich pracuj\u0105cych, dlatego niezmiernie istotne jest zaanga\u017cowanie kompetentnych Tester\u00f3w i Test Manager\u00f3w<\/p>\n\n\n\n W Sii od wielu lat budujemy odpowiednie kompetencje wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z najwi\u0119kszymi Klientami z bran\u017cy farmaceutycznej i dostarczaj\u0105c im jak najwy\u017cszej jako\u015bci us\u0142ugi testowe. Obecnie niemal 150 In\u017cynier\u00f3w Test\u00f3w (pe\u0142ni\u0105cych w projektach funkcje zar\u00f3wno Tester\u00f3w Manualnych, Tester\u00f3w Automatyzuj\u0105cych i Test Manager\u00f3w) pomaga w codziennym efektywnym dostarczaniu system\u00f3w wysokiego ryzyka.<\/p>\n\n\n
<\/strong>Istniej\u0105 bran\u017ce zwi\u0105zane z wysokim ryzykiem, kt\u00f3re wymagaj\u0105 specyficznego podej\u015bcia do wytwarzania oprogramowania, a tak\u017ce jego testowania \u2013 mo\u017ce to by\u0107 przyk\u0142adowo ryzyko biznesowe (bankowo\u015b\u0107) lub ryzyko negatywnego wp\u0142ywu na \u017cycie lub zdrowie ludzi czy zwierz\u0105t (sektor medyczny \/ farmaceutyczny).<\/p>\n\n\n\nO czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 testuj\u0105c w projektach walidowanych \u2013 kilka przyk\u0142ad\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Cel walidacji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Poznanie standard\u00f3w testowania w danej organizacji<\/h3>\n\n\n\n
Podzia\u0142 zada\u0144 w projekcie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Analiza ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n