{"id":13879,"date":"2022-06-03T07:00:12","date_gmt":"2022-06-03T05:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/sii.pl\/blog\/?p=13879"},"modified":"2023-05-30T15:43:12","modified_gmt":"2023-05-30T13:43:12","slug":"agile-w-procesach-regulowanych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sii.pl\/blog\/agile-w-procesach-regulowanych\/","title":{"rendered":"Agile w procesach regulowanych"},"content":{"rendered":"\n<p>W niniejszym artykule om\u00f3wi\u0119 zagadnienie wykorzystania podej\u015bcia Agile w tzw. procesach regulowanych na przyk\u0142adzie bran\u017cy farmaceutycznej i tzw. \u015brodowiska GxP (co to jest \u2013 o tym za chwil\u0119).<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego w og\u00f3le warto o tym pisa\u0107? Poniewa\u017c jest to przyk\u0142ad bardzo udanego maria\u017cu podej\u015bcia zwinnego, kt\u00f3re, co do za\u0142o\u017ce\u0144 (i praktyki!), \u201eprzedk\u0142ada dzia\u0142aj\u0105ce oprogramowanie ponad dokumentacj\u0119\u201d, z wymogami narzuconymi przez Regulatora (w tym przypadku dla bran\u017cy farmaceutycznej) na oprogramowanie wspieraj\u0105ce procesy walidowane \u2013 og\u00f3lnie okre\u015blane jako GxP.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kilka s\u0142\u00f3w o GxP<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00f3\u017c to zatem jest to GxP? To akronim od angielskiego Good \u201ex\u201d Practices, gdzie za \u201ex\u201d mo\u017cna podstawi\u0107: Clinical, Manufacturing, Distribution, Procurement, Laboratory etc.<\/p>\n\n\n\n<p>Niech nas tylko nie zwiedzie fraza <strong>dobre praktyki<\/strong>, kt\u00f3ra mog\u0142aby sugerowa\u0107 pewn\u0105 dowolno\u015b\u0107 stosowania si\u0119 do tych wytycznych. Nic bardziej mylnego! Dla organizacji chc\u0105cych funkcjonowa\u0107 w bran\u017cy farmaceutycznej to bezwzgl\u0119dny wym\u00f3g. &nbsp;Bardziej trafnym okre\u015bleniem by\u0142yby zatem wymogi regulacyjne ni\u017c dobre praktyki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Typy system\u00f3w w \u015brodowisku GxP<\/h3>\n\n\n\n<p>W ramach \u015brodowiska GxP funkcjonowa\u0107 mog\u0105 r\u00f3\u017cnorodne systemy. \u017beby uzmys\u0142owi\u0107 Czytelnikowi, o jakich typach system\u00f3w m\u00f3wimy, pozwol\u0119 sobie przywo\u0142a\u0107 \u2013 <a href=\"https:\/\/archiwum.gif.gov.pl\/download\/1\/5627\/6Walidacjasystemowkomputerowych.pdf\" rel=\"nofollow\" >wg informacji z G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Farmaceutycznego<\/a> \u2013 przyk\u0142ad odnosz\u0105cy si\u0119 tylko do system\u00f3w wykorzystywanych w dystrybucji produkt\u00f3w leczniczych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Systemy magazynowo \u2013 ksi\u0119gowe wspieraj\u0105ce procesy przebiegaj\u0105ce w hurtowni (m.in. zam\u00f3wienia, zakup, sprzeda\u017c, reklamacje, wstrzymania, wycofania, zwroty, utylizacja).<\/li>\n\n\n\n<li>Urz\u0105dzenia skanuj\u0105ce dane z opakowa\u0144 do systemu.<\/li>\n\n\n\n<li>Systemy wspomagaj\u0105ce zarz\u0105dzanie transportem.<\/li>\n\n\n\n<li>Systemy zarz\u0105dzaj\u0105ce kontrol\u0105 warunk\u00f3w otoczenia podczas przechowywania i transportu:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zapewnienie warunk\u00f3w przechowywania w ca\u0142ym \u0142a\u0144cuchu dystrybucji,<\/li>\n\n\n\n<li>zbieranie danych,<\/li>\n\n\n\n<li>przechowywanie i archiwizacja danych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Systemy elektronicznego zarz\u0105dzania dokumentacj\u0105: tworzenie, dystrybucja, archiwizacja dokumentacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jak \u0142atwo wywnioskowa\u0107, w przedsi\u0119biorstwie farmaceutycznym jest wiele system\u00f3w, kt\u00f3re zgodnie z regulacjami podlegaj\u0105 wymogowi walidacji. A to oznacza, \u017ce zastosowanie opisywanego tu modelu ma du\u017cy potencja\u0142. Oczywi\u015bcie \u2013 o ile chcemy pod\u0105\u017ca\u0107 \u015bcie\u017ck\u0105 Agile\u2026 ?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak zatem stosowa\u0107 Agile w procesach regulowanych?<\/h2>\n\n\n\n<p>W ca\u0142ym Modelu mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy \u201efazy\u201d (puryst\u00f3w j\u0119zykowych z g\u00f3ry przepraszam za pozostawienie nazewnictwa w oryginalnej angielskiej wersji):<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Validation Planning<\/h3>\n\n\n\n<p>Faza obejmuj\u0105ca:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ocen\u0119 ryzyka<\/strong> (System GxP and risk assessment), w ramach kt\u00f3rej szczeg\u00f3lny nacisk jest k\u0142adziony na identyfikacj\u0119 zagro\u017ce\u0144 z perspektywy ich wp\u0142ywu na ko\u0144cowego u\u017cytkownika, przedsi\u0119biorstwo oraz zgodno\u015b\u0107 z obowi\u0105zuj\u0105cymi regulacjami (w tym: GxP).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ocen\u0119 danych<\/strong> przetwarzanych przez dany system (Data classification assessment) m.in. pod k\u0105tem ich zgodno\u015bci z obowi\u0105zuj\u0105cymi regulacjami.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ocen\u0119 dostawcy oprogramowania<\/strong> (Supplier assessment) \u2013 je\u017celi kupowane jest oprogramowanie, kt\u00f3re nast\u0119pnie b\u0119dzie u\u017cyte przy budowie naszego systemu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Plan walidacji<\/strong> (Validation plan), kt\u00f3ry okre\u015bla podej\u015bcie do walidacji i jej zakres.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Zako\u0144czenie powy\u017cszych prac nad faz\u0105 Validation Planning znajduje potwierdzenie w przej\u015bciu <strong>Bramki akceptacyjnej<\/strong>&nbsp;(Approval gate validation planning).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Design, Build and Test<\/h3>\n\n\n\n<p>Ta faza stanowi clue prac rozwojowych. Tutaj r\u00f3wnie\u017c podej\u015bcie zwinne dochodzi mocno do g\u0142osu. Kluczowe jej komponenty to:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Przygotowanie Product Backlog<\/strong>, zawieraj\u0105cego nawi\u0105zania do wymog\u00f3w regulacyjnych (znowu GxP). Tutaj nast\u0119puje priorytetyzacja user stories, r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem wymog\u00f3w regulacyjnych.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: #33cccc;\">Co ciekawe, product backlog nie musi mie\u0107 postaci dedykowanego dokumentu. Mo\u017ce by\u0107 uj\u0119ty w formie zapis\u00f3w elektronicznych w narz\u0119dziu wspieraj\u0105cym niniejszy proces, zwalidowanym do zastosowania w \u015brodowisku regulowanym (o tym narz\u0119dziu napisz\u0119 na ko\u0144cu tego postu).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wykonanie Sprint\u00f3w<\/strong> (Sprint execution), zgodnie z przyj\u0119t\u0105 metodyk\u0105 agile.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Warto nadmieni\u0107, \u017ce w ka\u017cdym sprincie \u2013 zgodnie z omawianym modelem &#8211; musi uczestniczy\u0107 przedstawiciel quality lub compliance lub zespo\u0142u walidacyjnego, co ma na celu zapewnienie bie\u017c\u0105cego nadzoru nad dzia\u0142aniami o charakterze walidacyjnym.<\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: #33cccc;\">W wyniku ka\u017cdego sprintu powstaj\u0105 zapisy walidacyjne, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 odpowiednio przechowywane, zabezpieczone i dost\u0119pne (vide dedykowane narz\u0119dzie wspieraj\u0105ce). B\u0119d\u0105 one stanowi\u0142y podstaw\u0119 do przysz\u0142ego zezwolenia do produkcyjnego wdro\u017cenia.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Sformu\u0142owanie <strong>Sprint Backlog.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Opracowanie <strong>Architektury Systemu<\/strong>&nbsp;(System architecture or system description) \u2013 kt\u00f3ra wynika z technicznych uwarunkowa\u0144. Tutaj zostanie okre\u015blone miejsce wdra\u017canego systemu w istniej\u0105cym w firmie krajobrazie IT (IT landscape), zaadresowane zostan\u0105 kwestie infrastruktury, po\u0142\u0105cze\u0144 sieciowych, baz danych, system\u00f3w operacyjnych etc.<\/li>\n\n\n\n<li>Opracowanie <u>szczeg\u00f3\u0142owych<\/u><strong>User Stories<\/strong>, czyli doprowadzenie historyjek do stopnia szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105cego rozpocz\u0119cie prac przez zesp\u00f3\u0142 deweloperski.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: #33cccc;\">R\u00f3wnie\u017c tutaj wystarczy, gdy user stories przyjm\u0105 form\u0119 zapis\u00f3w elektronicznych w narz\u0119dziu wspieraj\u0105cym niniejszy proces (nie ma konieczno\u015bci przygotowywania dedykowanych dokument\u00f3w).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u017celi Plan Walidacji to przewiduje (vide ustalenia z fazy Planowania walidacji) \u2013 konieczna jest <strong>Ocena ryzyka dla User Stories<\/strong> (User story risk assessment). G\u0142\u00f3wnym obszarem troski jest tutaj bezpiecze\u0144stwo pacjent\u00f3w (przecie\u017c docelowo m\u00f3wimy o produkcji lek\u00f3w), jako\u015b\u0107 produkt\u00f3w i integralno\u015b\u0107 danych. Wyniki tych dzia\u0142a\u0144 mog\u0105 mie\u0107 prze\u0142o\u017cenie na kszta\u0142t i form\u0119 test\u00f3w, na wdro\u017cenie punkt\u00f3w kontrolnych o charakterze technicznym, proceduralnym lub zwi\u0105zanych z bezpiecze\u0144stwem, a tak\u017ce wskazywa\u0107 na ewentualne szczeg\u00f3lne potrzeby szkoleniowe.<\/li>\n\n\n\n<li>W pewnych przypadkach (np. konieczno\u015b\u0107 przygotowania interfejsu) mo\u017ce zaistnie\u0107 potrzeba opracowania <strong>Specyfikacji technicznej<\/strong> (Design specification).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: #33cccc;\">Podobnie jak wcze\u015bniej, to opracowanie mo\u017ce przyj\u0105\u0107 form\u0119 zapis\u00f3w w narz\u0119dziu wspieraj\u0105cym.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przygotowanie kodu i przegl\u0105d kodu \/ Testy systemowe<\/strong> (Code review\/unit testing) \u2013 dzia\u0142ania koncentruj\u0105ce si\u0119 na weryfikacji i zapewnieniu poprawno\u015bci kodu od strony czysto technicznej.<\/li>\n\n\n\n<li>Weryfikacja przygotowanego kodu nast\u0119puje iteracyjnie w trakcie dedykowanych wydarze\u0144 wynikaj\u0105cych z przyj\u0119tej metodyki zwinnej: <strong>Iterations\/Sprint reviews\/Daily Standups<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Na etapie <strong>Planowania test\u00f3w<\/strong> (Test planning) wybierane s\u0105 user stories do najbli\u017cszej iteracji test\u00f3w. Na tym etapie precyzowane jest podej\u015bcie do test\u00f3w (odpowiedzialno\u015bci, obs\u0142uga b\u0142\u0119d\u00f3w, kryteria akceptacji etc.) \u2013 o ile nie jest to zdefiniowane generycznie na wcze\u015bniejszym etapie. Tu r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce zapa\u015b\u0107 decyzja o ewentualnych testach regresyjnych.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: #33cccc;\">Podobnie jak kilkukrotnie wcze\u015bniej, r\u00f3wnie\u017c tutaj plan test\u00f3w \u2013 zamiast dedykowanej dokumentacji &#8211; mo\u017ce przyj\u0105\u0107 form\u0119 scenariuszy testowych (referuj\u0105cych do testowanych user stories) umieszczonych w zwalidowanym narz\u0119dziu wspomagaj\u0105cym.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u017celi zakres sprintu wymusza zmiany w infrastrukturze, wykonywana jest <strong>Ocena infrastruktury<\/strong> (Infrastructure qualification\/installation verification).<\/li>\n\n\n\n<li>Po realizacji wszystkich powy\u017cszych (wymaganych) punkt\u00f3w nast\u0119puje<strong> Bramka gotowo\u015bci do test\u00f3w<\/strong> dla bie\u017c\u0105cego sprintu (Approval gate sprint).<\/li>\n\n\n\n<li>Po pomy\u015blnym przej\u015bciu powy\u017cszej bramki wchodzimy w etap <strong>Test\u00f3w<\/strong>, zgodnie z Planem test\u00f3w (Verification of user stories\/regression testing).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: #33cccc;\">Zwalidowane narz\u0119dzie pomocnicze mo\u017ce stanowi\u0107 tu du\u017c\u0105 pomoc przy procesie testowania, w szczeg\u00f3lno\u015bci, przy rejestracji wynik\u00f3w tych test\u00f3w.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Po zako\u0144czeniu test\u00f3w mamy ju\u017c zweryfikowany <strong>Pakiet oprogramowania<\/strong> (Shippable software), kt\u00f3ry \u2013 po z\u0142o\u017ceniu z pozosta\u0142ymi pakietami \u2013 b\u0119dzie sk\u0142ada\u0142 si\u0119 na pierwsze wdro\u017cenie. Ma ono miejsce w trzeciej, ostatniej fazie Modelu:<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Validation Reporting<\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Zanim nast\u0105pi wdro\u017cenie rozwi\u0105zania, konieczny jest przegl\u0105d istniej\u0105cych <strong>Procedur operacyjnych i szkolenia<\/strong>&nbsp;(SOPs adaption and training). Aktualizacji mog\u0105 wymaga\u0107 zar\u00f3wno procedury biznesowe jak i techniczne.<\/li>\n\n\n\n<li>Przed wdro\u017ceniem wymagany jest r\u00f3wnie\u017c <strong>Raport z test\u00f3w i informacje nt. wdro\u017cenia<\/strong>\u00a0(Test summary report\/release note).\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: #33cccc;\">Tradycyjnie ju\u017c, takie informacje mo\u017cemy szybko uzyska\u0107 z dedykowanego narz\u0119dzia wspieraj\u0105cego.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Kolejnym krokiem jest w\u0142a\u015bciwe <strong>Wdro\u017cenie<\/strong>&nbsp;oprogramowania na \u015brodowisko produkcyjne (Deployment) i przekazanie biznesowi do wykorzystania i zespo\u0142owi technicznemu do utrzymania.<\/li>\n\n\n\n<li>Kluczowym z punktu widzenia wymog\u00f3w regulacyjnych jest <strong>Raport z walidacji<\/strong> (Validation report), kt\u00f3ry prezentuje wynik wykonanych dzia\u0142a\u0144 walidacyjnych i adresuje ewentualne odchylenia.<\/li>\n\n\n\n<li>Krokiem zamykaj\u0105cym ca\u0142y proces jest przej\u015bcie <strong>Bramki decyzyjnej<\/strong> (Approval gate validation reporting) potwierdzaj\u0105cej skuteczno\u015b\u0107 przedmiotowego wdro\u017cenia i jego zgodno\u015b\u0107 z obowi\u0105zuj\u0105cymi regulacjami.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Ca\u0142y Model jest poni\u017cej przedstawiony w formie poni\u017cszego schematu:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-image-13886\"><a href=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Ryc.-1.png\"><img decoding=\"async\" width=\"706\" height=\"651\" src=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Ryc.-1.png\" alt=\"Model zastosowania Agile w procesach regulowanych\" class=\"wp-image-13886\" srcset=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Ryc.-1.png 706w, https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Ryc.-1-300x277.png 300w\" sizes=\"(max-width: 706px) 100vw, 706px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ryc. 1 Model zastosowania Agile w procesach regulowanych<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dedykowane oprogramowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Warto na koniec zauwa\u017cy\u0107, \u017ce powy\u017cszy model mo\u017ce, a nawet powinien by\u0107 wspierany przez <strong>Dedykowane oprogramowanie<\/strong>, kt\u00f3re umo\u017cliwia zastosowanie podej\u015bcia zwinnego przy jednoczesnym rygorystycznym spe\u0142nieniu wymog\u00f3w walidacyjnych. Zosta\u0142o to zreszt\u0105 kilkukrotnie wskazane w powy\u017cszym tek\u015bcie (<span style=\"color: #33cccc;\">wyr\u00f3\u017cnione turkusow\u0105 czcionk\u0105<\/span>).<\/p>\n\n\n\n<p>Aby to narz\u0119dzie spe\u0142nia\u0142o stawiane przed nim zadania, samo musi zosta\u0107 poddane walidacji. Co wa\u017cne, proces walidacji narz\u0119dzia musi by\u0107 przeprowadzony w organizacji, w kt\u00f3rej narz\u0119dzie ma funkcjonowa\u0107. Jest to stan specyficzny dla tej organizacji (inna organizacja musi przeprowadzi\u0107 sobie \u201eswoj\u0105\u201d walidacj\u0119).<\/p>\n\n\n\n<p>Walidacja narz\u0119dzia oznacza \u2013 jako minimum \u2013 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rejestracji danych o zmianach w wybranych zapisach, w tym: rejestracj\u0119 daty, czasu i autora tych\u017ce zmian (tzw. audit trail). I oczywi\u015bcie przechowywanie ich przez okres wymagany prawem.<\/p>\n\n\n\n<p>Dobrym przyk\u0142adem takiego narz\u0119dzia s\u0105 produkty firmy <strong>Atlassian: Jira &amp; Confluence<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kilka s\u0142\u00f3w podsumowania<\/h2>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, do\u015bwiadczenie wielu firm stosuj\u0105cych ten model (lub zbli\u017cony) wskazuje jasno, \u017ce dostarczanie zmian w oprogramowaniu w spos\u00f3b efektywny kosztowo i czasowo nie koliduje z zastosowaniem si\u0119 do wymog\u00f3w Regulatora w zakresie walidacji system\u00f3w informatycznych. Zastosowanie dedykowanych narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych usprawnia ten proces i czyni go \u0142atwiejszym do zarz\u0105dzania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Uwagi ko\u0144cowe<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Opisany Model mo\u017ce by\u0107 zastosowane do dowolnego podej\u015bcia Agile.<\/li>\n\n\n\n<li>Proces wdra\u017cania zmian przebiega wg zbli\u017conych regu\u0142, co implementacja inicjalna systemu opisana powy\u017cej, ale jest nieco prostszy (nie wszystkie elementy maj\u0105 tu zastosowanie).<\/li>\n\n\n\n<li>To opracowanie jest jedynie pr\u00f3b\u0105 zwi\u0119z\u0142ego przedstawienia modelu pracy w trybie zwinnym w \u015brodowisku regulowanym. Potencjalny Zainteresowany jego wdro\u017ceniem musi oczywi\u015bcie si\u0119gn\u0105\u0107 do \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0179r\u00f3d\u0142o<\/h3>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.biophorum.com\/download\/data-integrity-agile-guidance\/\" rel=\"nofollow\" >Guidance on the use of Agile in a GxP environment. BioPhorum Operations Group Ltd.<\/a><\/span><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>A je\u015bli chcesz pozna\u0107 inne artyku\u0142y naszych Agilowych ekspert\u00f3w, zach\u0119camy do lektury: <a href=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/co-nas-motywuje-i-jak-motywowac-innych-perspektywa-scrum-mastera-czesc-i\/?category=zarzadzanie-projektami&amp;tag=agile,motywacja,scrum-master\">Co nas motywuje i jak motywowa\u0107 <\/a>innych?,&nbsp;<a href=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/model-fazowy-jak-usystematyzowac-retrospektywe\/?category=zarzadzanie-projektami&amp;tag=agile,retrospective,scrum-master\">Model fazowy &#8211; jak usystematyzowa\u0107 Retrospektyw\u0119?<\/a> oraz <a href=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/retrospektywa-moj-sposob-na-nude\/?category=zarzadzanie-projektami&amp;tag=agile,retrospective,scrum,spotkanie\">Retrospektywa &#8211; m\u00f3j spos\u00f3b na nud\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-bottom\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;13879&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;bottom&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;8&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;2&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5&quot;,&quot;size&quot;:&quot;30&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Agile w procesach regulowanych&quot;,&quot;width&quot;:&quot;159&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/5&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 159px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 24px;\">\n            5\/5    <\/div>\n    <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W niniejszym artykule om\u00f3wi\u0119 zagadnienie wykorzystania podej\u015bcia Agile w tzw. procesach regulowanych na przyk\u0142adzie bran\u017cy farmaceutycznej i tzw. \u015brodowiska GxP &hellip; <a class=\"continued-btn\" href=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/agile-w-procesach-regulowanych\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":364,"featured_media":13889,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1318],"tags":[90,1049,1276],"class_list":["post-13879","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zarzadzanie-projektami","tag-agile","tag-gxp","tag-procesy-regulowane"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"republish_history":[],"featured_media_url":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Agile-w-procesach-regulowanych.png","category_names":["Zarz\u0105dzanie projektami"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/364"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13879"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22062,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13879\/revisions\/22062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}