Wszyscy instynktownie rozumiemy, czym jest zesp\u00f3\u0142, niezale\u017cnie od tego, czy mamy na my\u015bli zesp\u00f3\u0142 muzyczny, zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w, czy zesp\u00f3\u0142 szk\u00f3\u0142 budowlanych.<\/p>\n\n\n\n
Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 czystej semantyce poj\u0119cia, zesp\u00f3\u0142 to przede wszystkim grupa ludzi, czyli, jak mo\u017cna przeczyta\u0107 w s\u0142owniku j\u0119zyka polskiego: pewna liczba jednostek (minimum dwie) skupiona w ca\u0142o\u015b\u0107, czy te\u017c zbiorowo\u015b\u0107, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie po\u0142\u0105czeni s\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 wi\u0119zi\u0105, a tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 ludzi spe\u0142niaj\u0105cych okre\u015blone zadanie.<\/p>\n\n\n\n
W rezultacie, z punktu widzenia j\u0119zykowego, zesp\u00f3\u0142 i grupa s\u0105 wyrazami bliskoznacznymi. Ka\u017cdy zesp\u00f3\u0142 to grupa, chocia\u017c nie ka\u017cda grupa posiada cechy zespo\u0142u.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zesp\u00f3\u0142 bowiem to nie tylko grupa os\u00f3b (w sensie ich zbi\u00f3r), ale zbiorowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra posiada okre\u015blony cel oraz lidera<\/strong>, kt\u00f3rego zadaniem jest zarz\u0105dzanie zespo\u0142em i mobilizacja jego cz\u0142onk\u00f3w do efektywnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, aby \u00f3w okre\u015blony cel osi\u0105gn\u0105\u0107 w wyznaczonym czasie.<\/p>\n\n\n\n Na tej semantycznej mapie niedaleko znaczenia pierwotnego znajduje si\u0119 tak zwany zesp\u00f3\u0142 projektowy<\/strong>: specyficzna forma zespo\u0142u, kt\u00f3ry zosta\u0142 powo\u0142any do realizacji projektu rozumianego jako unikatowy zbi\u00f3r powi\u0105zanych ze sob\u0105 zada\u0144 i aktywno\u015bci, kt\u00f3re zmierzaj\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia celu w okre\u015blonych ramach czasowych.<\/p>\n\n\n\n Projekty cechuje wysoka z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 zada\u0144, kt\u00f3ra wymaga zaanga\u017cowania adekwatnego oraz interdyscyplinarnego zespo\u0142u. Zesp\u00f3\u0142 ten natomiast musi nie tylko posiada\u0107 odpowiedni zestaw kompetencji, ale te\u017c by\u0107 umiej\u0119tnie zarz\u0105dzany.<\/p>\n\n\n\n Nie spos\u00f3b jednak pisa\u0107 o zespole jako bycie funkcjonuj\u0105cym w pr\u00f3\u017cni. Niezale\u017cnie od \u015brodowiska (prywatnego czy zawodowego), do interpretacji ludzkich zachowa\u0144 indywidualnych i kolektywnych konieczna jest znajomo\u015b\u0107 kontekstu. Jak stwierdzi\u0142 Jos\u00e9 Ortega y Gasset w ksi\u0105\u017cce \u201eMeditaciones del Quijote\u201d: \u201eyo soy yo y mi circunstancia y si no la salvo a ella, no me salvo yo\u201d, czyli \u201eja to ja i moje okoliczno\u015bci, je\u017celi ich nie ocal\u0119, nie ocal\u0119 siebie\u201d.<\/p>\n\n\n\n Tak jednostka, jak i zbiorowo\u015b\u0107 funkcjonuj\u0105 w okre\u015blonej okoliczno\u015bci, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wszystkie p\u0142aszczyzny \u017cyciowe, od sytuacji geograficznej, czasu i miejsca urodzenia poprzez decyzje, kt\u00f3re mogli\u015bmy podj\u0105\u0107 oraz te, kt\u00f3re zosta\u0142y podj\u0119te za nas.<\/p>\n\n\n\n Mimo \u017ce zewsz\u0105d s\u0142ycha\u0107 g\u0142osy postuluj\u0105ce wolno\u015b\u0107 jednostki i jej podmiotowo\u015b\u0107, nale\u017cy mie\u0107 na wzgl\u0119dzie, \u017ce nie jest to wolno\u015b\u0107 nieograniczona, gdy\u017c okoliczno\u015b\u0107 wg Ortegi y Gasseta wyznacza granice zar\u00f3wno w \u017cyciu prywatnym, jak i zawodowym.<\/p>\n\n\n\n W rezultacie formowanie si\u0119 zespo\u0142u projektowego<\/strong> i skuteczne nim zarz\u0105dzanie to proces podlegaj\u0105cy szeregowi zale\u017cno\u015bci zewn\u0119trznych, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 m.in.:<\/p>\n\n\n\n i wewn\u0119trznych jak:<\/p>\n\n\n\n kt\u00f3re tylko cz\u0119\u015bciowo mog\u0105 by\u0107 sterowane przez osoby pe\u0142ni\u0105ce funkcje zarz\u0105dcze.<\/p>\n\n\n\n Jaki z tego mora\u0142?<\/strong> Mo\u017cemy (i na pewno warto) zg\u0142\u0119bia\u0107 wiedz\u0119 ksi\u0105\u017ckow\u0105, ale je\u015bli wraz z przyswojonymi regu\u0142ami i definicjami nie idzie w parze elastyczno\u015b\u0107, kreatywne my\u015blenie i umiej\u0119tno\u015b\u0107 adaptacji, mo\u017ce b\u0119dziemy post\u0119powa\u0107 zgodnie ze sztuk\u0105, lecz nie ocalimy naszej okoliczno\u015bci, staj\u0105c si\u0119 s\u0142u\u017cbistami przyj\u0119tej metodologii.<\/p>\n\n\n\n Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie przedstawione podej\u015bcie do zespo\u0142u projektowego i jego filozoficznej okoliczno\u015bci, warto przyjrze\u0107 si\u0119 w tym kontek\u015bcie okoliczno\u015bci formowania si\u0119 zespo\u0142\u00f3w projektowych w teorii i praktyce.<\/p>\n\n\n\n Sam proces formowania zespo\u0142u projektowego jest procesem d\u0142ugotrwa\u0142ym i wymagaj\u0105cym wysi\u0142ku ze strony wszystkich jego cz\u0142onk\u00f3w. Zanim pracownicy powo\u0142ani do pracy w projekcie stworz\u0105 zesp\u00f3\u0142, s\u0105 jedynie grup\u0105 ludzi oddelegowanych do realizacji okre\u015blonego przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n Aby stworzyli \u00f3w zesp\u00f3\u0142, czyli d\u0105\u017c\u0105c\u0105 do okre\u015blonego celu i zmobilizowan\u0105 do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania zbiorowo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 po\u0142\u0105czy sprz\u0119\u017cona wi\u0119\u017a, grupa ta musi przej\u015b\u0107 kilka etap\u00f3w czy te\u017c faz formowania zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Na pocz\u0105tku w wielu przypadkach mo\u017ce dochodzi\u0107 do tar\u0107 mi\u0119dzy cz\u0142onkami zespo\u0142u, kt\u00f3rzy poszukuj\u0105 p\u0142aszczyzny porozumienia, by rozpocz\u0105\u0107 efektywne wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie. Aby wsp\u00f3\u0142praca by\u0142a efektywna, zesp\u00f3\u0142 powinien zatem osi\u0105gn\u0105\u0107 dojrza\u0142o\u015b\u0107 i tak zwan\u0105 faz\u0119 uregulowania warunk\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy i sprawnego funkcjonowania, przechodz\u0105c wcze\u015bniej proces formowania, w ramach kt\u00f3rego mo\u017ce dochodzi\u0107 do zderzenia indywidualno\u015bci i poszukiwania porozumienia.<\/p>\n\n\n\n Warto w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce to, jak burzliwa i d\u0142uga b\u0119dzie faza formowania zespo\u0142u w du\u017cej mierze zale\u017cy od tak zwanego czynnika ludzkiego.<\/p>\n\n\n\n Naukowcy, kt\u00f3rzy analizuj\u0105 psychologi\u0119 zespo\u0142\u00f3w, cz\u0119sto pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 klasyfikacj\u0105 pi\u0119ciu etap\u00f3w rozwoju grupy\/zespo\u0142u Bruce\u2019a Tuckmana i Mary Ann Jensen<\/strong> i wymieniaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Ukszta\u0142towany zesp\u00f3\u0142 mo\u017ce przyj\u0105\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 struktur\u0119 operacyjn\u0105, mo\u017ce by\u0107 skupiony wok\u00f3\u0142 osoby lidera lub stworzy\u0107 hierarchi\u0119 opart\u0105 o zakres odpowiedzialno\u015bci i obowi\u0105zk\u00f3w. Niezale\u017cnie od przyj\u0119tej struktury, cz\u0142onkowie zespo\u0142u powinni jednak wykszta\u0142ci\u0107 wobec siebie wzajemne zaufanie, lojalno\u015b\u0107 i szczero\u015b\u0107, powinni si\u0119 szanowa\u0107 oraz oferowa\u0107 sobie wzajemne wsparcie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Proces formowania zespo\u0142u projektowego jest zatem procesem skomplikowanym, a jego rezultat jest funkcj\u0105 cech poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u i ch\u0119ci po\u015bwi\u0119cenia cz\u0119\u015bci swojej podmiotowo\u015bci na rzecz pracy zespo\u0142owej, czego nie nale\u017cy myli\u0107 z przedmiotowo\u015bci\u0105 i instrumentalnym traktowaniem przez osoby zarz\u0105dzaj\u0105ce oraz innych cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Rzeczywisto\u015b\u0107 jest jednak daleka od idea\u0142u, gdy\u017c osi\u0105gni\u0119cie efektywnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania mi\u0119dzy indywidualno\u015bciami mo\u017ce nie przyj\u015b\u0107 cz\u0142onkom zespo\u0142u w naturalny spos\u00f3b, a na drodze do dobrej wsp\u00f3\u0142pracy czyha wiele potencjalnych problem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesne organizacje naturalnie pragn\u0105 szybko reagowa\u0107 i dopasowywa\u0107 si\u0119 do zmian na rynku i potrzeb swoich klient\u00f3w, aby generowa\u0107 coraz wi\u0119ksze zyski. W rezultacie jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych bol\u0105czek wsp\u00f3\u0142czesnych przedsi\u0119biorstw w obliczu zmiennych warunk\u00f3w rynkowych staje si\u0119 niejasny podzia\u0142 r\u00f3l pracownik\u00f3w powi\u0105zany z szybkimi zmianami zakresu obowi\u0105zk\u00f3w, dochodzeniem nowych zada\u0144 i odpowiedzialno\u015bci, ma\u0142o precyzyjnym podzia\u0142em kompetencji oraz zmienno\u015bci\u0105 priorytet\u00f3w, co mo\u017ce rodzi\u0107 frustracj\u0119 i obni\u017ca\u0107 poczucie w\u0142asnej warto\u015bci w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z powy\u017cszym istnieje znacz\u0105ce ryzyko, i\u017c zesp\u00f3\u0142 rozejdzie si\u0119 zanim przejdzie wszystkie wymienione wy\u017cej etapy rozwoju<\/strong> lub jego sk\u0142ad b\u0119dzie fluktuowa\u0142 bez osi\u0105gni\u0119cia po\u017c\u0105danej fazy dojrza\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Co wi\u0119cej, do\u015bwiadczenie pracy w dysfunkcyjnym zespole nie pozostaje bez wp\u0142ywu na jednostki wchodz\u0105ce w jego sk\u0142ad, kt\u00f3re mog\u0105 przenosi\u0107 nabyt\u0105 frustracj\u0119, l\u0119k i niepewno\u015b\u0107 do nowych zespo\u0142\u00f3w projektowych, co mo\u017ce przek\u0142ada\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy innymi na d\u0142u\u017cszy okres wej\u015bcia w nowy projekt oraz ni\u017csz\u0105 efektywno\u015b\u0107 takich pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Opisana sytuacja najcz\u0119\u015bciej dodatkowo intensyfikuje rotacj\u0119 personelu w obr\u0119bie firmy i wymusza zast\u0119powanie jednych cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u innymi, co sprawia, i\u017c zesp\u00f3\u0142 projektowy nie ma szansy ustabilizowa\u0107 si\u0119 jako zesp\u00f3\u0142 dojrza\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Tym samym nadu\u017cywanie i wymuszanie wielozadaniowo\u015bci i wieloprojektowo\u015bci nie sprzyja efektywno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142\u00f3w projektowych, a brak poprawnej komunikacji mo\u017ce odbija\u0107 si\u0119 negatywnie na motywacji pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej poszukuj\u0105 lepszych opcji wewn\u0105trz organizacji b\u0105d\u017a na rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n Ponadto, je\u017celi na mnogo\u015b\u0107 zada\u0144 na\u0142o\u017cy si\u0119 nieodpowiedni proces formowania zespo\u0142\u00f3w projektowych, mo\u017ce on pot\u0119gowa\u0107 tarcia pomi\u0119dzy cz\u0142onkami zespo\u0142u, co wp\u0142ywa na spadek stopnia zaanga\u017cowania i mo\u017ce negatywnie odbija\u0107 si\u0119 na efektach pracy takiego zespo\u0142u zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem ilo\u015bciowym, jak i jako\u015bciowym.<\/p>\n\n\n\n O optymalizacji zarz\u0105dzania zespo\u0142ami projektowymi napisano wiele, nie warto zatem powiela\u0107 porad i technik zawartych w uznanych pozycjach i publikacjach, jednak\u017ce w tym miejscu warto okre\u015bli\u0107 kilka zalece\u0144, kt\u00f3rych wdro\u017cenie mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 przydatne dla poprawy procesu zarz\u0105dzania zespo\u0142ami projektowymi i w pewnym stopniu ograniczenia fluktuacji kadr do tej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako pozytywn\u0105.<\/p>\n\n\n\n W pierwszej kolejno\u015bci warto zadba\u0107 o efektywne i dobrze zaplanowane szkolenia wst\u0119pne tak, by osoby nowozatrudnione mog\u0142y zosta\u0107 wprowadzane w tajniki pracy w zespole nie tylko bezpo\u015brednio przez swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, ale podczas specjalnie zorganizowanych sesji wprowadzaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n Organizacja szkole\u0144 dla nowych pracownik\u00f3w pozwala w znacznym stopniu skr\u00f3ci\u0107 czas wej\u015bcia oraz zainicjowa\u0107 ukierunkowany proces tworzenia wi\u0119zi z projektem, kt\u00f3ra w przeciwnym razie mo\u017ce wykszta\u0142ci\u0107 si\u0119 spontanicznie, ale nie musi.<\/p>\n\n\n\n Warto r\u00f3wnie\u017c wprowadzi\u0107 element ewaluacji szkole\u0144 po ich przeprowadzeniu, sprawdzi\u0107, czego danej osobie w takim szkoleniu wst\u0119pnym zabrak\u0142o i na tej podstawie optymalizowa\u0107 zbudowany uprzednio plan szkoleniowy.<\/p>\n\n\n\n Innym, chocia\u017c powi\u0105zanym elementem utrudniaj\u0105cym zrozumienie dzia\u0142ania organizacji przez pracownik\u00f3w (w szczeg\u00f3lno\u015bci nowozatrudnionych w ramach danego projektu) jest brak precyzyjnych i udokumentowanych procedur dzia\u0142ania w formie na przyk\u0142ad map proces\u00f3w biznesowych oraz okre\u015blonych \u015bcie\u017cek rozwoju osobistego.<\/p>\n\n\n\n W konsekwencji nie tylko nowi, ale i starsi sta\u017cem pracownicy nierzadko nie maj\u0105 \u015bwiadomo\u015bci, jak powinny odbywa\u0107 si\u0119 procesy wewn\u0105trz firmy lub przedsi\u0119wzi\u0119cia, a wiedza ta przekazywana jest ustnie, je\u017celi zadane zostanie odpowiednie pytanie odpowiedniej osobie.<\/p>\n\n\n\n To samo dotyczy \u015bcie\u017cek kariery, kt\u00f3re precyzuj\u0105, co nale\u017cy osi\u0105gn\u0105\u0107, aby uzyska\u0107 podwy\u017ck\u0119 lub awans. Przygotowanie opisu procedur oraz map proces\u00f3w biznesowych przyczynia si\u0119 do lepszego zrozumienia funkcjonowania firmy, a okre\u015blenie \u015bcie\u017cek kariery zmniejsza poczucie uznaniowo\u015bci w zakresie pi\u0119cia si\u0119 po szczeblach drabiny organizacji.<\/p>\n\n\n\n Powtarzalne zachowania, sformalizowane procedury, skuteczna rekrutacja, szczero\u015b\u0107 czy korekty kultury organizacji to elementy, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 prawdopodobie\u0144stwo identyfikacji pracownika z zespo\u0142em projektowym i organizacj\u0105, a co za tym idzie, ograniczaj\u0105 ryzyko fluktuacji kadr, kt\u00f3ra ma niezaprzeczalny wp\u0142yw na zarz\u0105dzanie projektami. Jednak nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c g\u0142\u00f3wnym elementem ca\u0142ej uk\u0142adanki jest jednostka, kt\u00f3rej zachowania nie s\u0105 do ko\u0144ca mo\u017cliwe do przewidzenia.<\/p>\n\n\n\n W obszarze samego zarz\u0105dzania zespo\u0142ami projektowymi nale\u017cy zatem z jednej strony docenia\u0107 prawdziwych lider\u00f3w, skutecznych PM\u00f3w, pomocnych Scrum master\u00f3w, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w potrzeby swojego zespo\u0142u, rozpozna\u0107 i przeciwdzia\u0142a\u0107 pseudoasertywno\u015bci i pomagaj\u0105 \u201edowie\u017a\u0107\u201d projekt do ko\u0144ca mimo komplikacji, kt\u00f3re zawsze pojawiaj\u0105 si\u0119 w trakcie jego realizacji.<\/p>\n\n\n\n Z drugiej za\u015b strony nie mo\u017cna zapomina\u0107, \u017ce, zgodnie z powiedzeniem, i\u017c z pustego i Salomon nie naleje, r\u00f3wnie wa\u017cne jest, by owi do\u015bwiadczeni liderzy przewodzili grupie kompetentnych i dobrze dobranych os\u00f3b, w\u00f3wczas istnieje wysokie prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia tak po\u017c\u0105danego efektu projektowej synergii, do kt\u00f3rego d\u0105\u017cymy,<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej nt. tego, jak motywowa\u0107 zesp\u00f3\u0142<\/a> oraz jaki wp\u0142yw na efektywno\u015b\u0107 zespo\u0142\u00f3w wywiera lider<\/a>, przeczytajcie artyku\u0142y naszych specjalist\u00f3w.<\/p>\n\n\nCzym jest wi\u0119c zesp\u00f3\u0142?<\/h2>\n\n\n\n
Don Kichot medytuje o okoliczno\u015bciach zespo\u0142owych<\/h2>\n\n\n\n
Wp\u0142yw okoliczno\u015bci zewn\u0119trznych i wewn\u0119trznych<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Nie od razu Rzym zbudowano, czyli o procesie formowania zespo\u0142u projektowego<\/h2>\n\n\n\n
Etapy kszta\u0142towania zespo\u0142u<\/h2>\n\n\n\n
\n
Potencjalne problemy na drodze kszta\u0142towania zespo\u0142\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Niejasny podzia\u0142 r\u00f3l i zmieniaj\u0105cy si\u0119 zakres obowi\u0105zk\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
Rotacja pracownik\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
Wielozadaniowo\u015b\u0107 i wieloprojektowo\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n
Czy mo\u017cna zatem co\u015b z tym fantem zrobi\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Szkolenia wst\u0119pne<\/h3>\n\n\n\n
Procedury dzia\u0142ania<\/h3>\n\n\n\n
Jasno wytyczona \u015bcie\u017cka kariery<\/h3>\n\n\n\n
Wesp\u00f3\u0142 w zesp\u00f3\u0142 \u2013 kilka s\u0142\u00f3w podsumowania<\/h2>\n\n\n\n
Do poczytania<\/h2>\n\n\n\n
\n