Podstaw\u0105 funkcjonowania firm z bran\u017cy motoryzacyjnej jest standard IATF 16949:2016<\/strong> opracowany przez International Automotive Task Force, czyli grup\u0119 czo\u0142owych producent\u00f3w. Jest on uzupe\u0142nieniem popularnej normy ISO 9001:2015. Wraz ze specyficznymi wymaganiami klienta CSR<\/strong> (Customer Specific Requirements) dostarcza kompletnych wymaga\u0144 dla systemu zarz\u0105dzania jako\u015bci\u0105 w bran\u017cy motoryzacyjnej.<\/p>\n\n\n\n IATF 16949<\/a>1<\/sup> definiuje g\u0142\u00f3wne narz\u0119dzia, kt\u00f3re maj\u0105 na celu zapewnienie jako\u015bci, powtarzalno\u015bci i namierzalno\u015bci produkt\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Celem stosowania standardu IATF16949<\/a> jest zwi\u0119kszenie zadowolenia klienta poprzez popraw\u0119 jako\u015bci systemu i procesu, identyfikacje problem\u00f3w i zagro\u017ce\u0144 w procesie produkcyjnym oraz \u0142a\u0144cuchu dostaw2<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n W celu zapewnienia odpowiedniej ochrony przetwarzania danych i usprawnienia komunikacji pomi\u0119dzy organizacjami w bran\u017cy motoryzacyjnej stosuje si\u0119 standard audytu bezpiecze\u0144stwa informacji TISAX<\/strong><\/a> (Trusted Information Security Assessment Exchange) opracowany przez VDA (Verband der Automobilindustrie)4<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Definiuje on warunki zachowania wymaganego stopnia poufno\u015bci podczas wymiany informacji z wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cymi podmiotami. TISAX bazuje na normach ISO\/IEC 27001 oraz ISO\/IEC270002. Zgodno\u015b\u0107 z TISAX jest weryfikowana podczas audytu i potwierdzana certyfikatem. Zgodno\u015b\u0107 ze standardem potwierdza wiarygodno\u015b\u0107 organizacji i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zwalnia j\u0105 z dodatkowych audyt\u00f3w przed nawi\u0105zaniem wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n\n\n\n Zakres TISAX<\/strong> obejmuje:<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wne zalety przyst\u0105pienia do TISAX<\/a> to:<\/p>\n\n\n\n Firmy z bran\u017cy motoryzacyjnej dostarczaj\u0105 coraz bardziej zaawansowane rozwi\u0105zania i uk\u0142ady maj\u0105ce na celu zwi\u0119kszenie komfortu oraz bezpiecze\u0144stwa prowadzenia samochodu np. multimedialne system infotaimment, inteligentne uk\u0142ady wspomagania jazdy, ABS itd. Usterka kt\u00f3rego\u015b z tych uk\u0142ad\u00f3w mo\u017ce doprowadzi\u0107 do niebezpiecznych sytuacji, kt\u00f3re w konsekwencji s\u0105 w stanie narazi\u0107 kierowc\u0119, pasa\u017cer\u00f3w jak i osoby postronne na obra\u017cenia a nawet \u015bmier\u0107. Dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 producent\u00f3w oczekuje stasowania proces\u00f3w zgodnie z ISO26262 \u2013 Functional Safety<\/strong> oraz dostarczania komponent\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych jej wymagania.<\/p>\n\n\n\n Norma ISO26262<\/a> jest dokumentem opisuj\u0105cym bezpiecze\u0144stwo funkcjonalne elektrycznych i elektronicznych system\u00f3w zainstalowanych w pojazdach5<\/sup>. Wed\u0142ug koncepcji bezpiecze\u0144stwa funkcjonalnego procesy: projektowania, rozwoju, produkcji wyrobu, eksploatacji, serwisu i wycofania z eksploatacji powinny by\u0107 zaprojektowane i realizowane w taki spos\u00f3b, aby eliminowa\u0107 ryzyko.<\/p>\n\n\n\n Celem jest d\u0105\u017cenie do stanu, w kt\u00f3rym awaria kt\u00f3rego\u015b z element\u00f3w systemu nie powodowa\u0142aby zagro\u017cenia dla bezpiecze\u0144stwa os\u00f3b, a pojazd pozostawa\u0142 kontrolowalny. Nale\u017cy zidentyfikowa\u0107 ryzyka i zastosowa\u0107 odpowiednie \u015brodki zaradcze zgodnie z klasyfikacj\u0105 poziomu nienaruszalno\u015bci bezpiecze\u0144stwa ASIL<\/strong><\/a> (Automotive Safety Integrity Level). Podzespo\u0142y klasyfikowane jako ASIL \u2013 A maj\u0105 najmniejszy wp\u0142yw na bezpiecze\u0144stwo os\u00f3b. Elementy klasyfikowane jako ASIL \u2013 D natomiast maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na zdrowie i \u017cycie cz\u0142owieka, dlatego musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 najwy\u017csze wymagania klasyfikacji bezpiecze\u0144stwa6<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142adem podej\u015bcia do projektowania produktu zgodnego z Functional Safety jest projekt systemu video asystenta cofania. W przypadku awarii kt\u00f3rego\u015b z jego element\u00f3w niedopuszczalna jest sytuacja, w kt\u00f3rej nast\u0105pi tzw. \u201ezamro\u017cenie\u201d obrazu w momencie cofania w czasie parkowania, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do kolizji. W tej sytuacji system musi niezw\u0142ocznie przesta\u0107 wy\u015bwietla\u0107 nieprawid\u0142owy obraz, a najlepiej powiadomi\u0107 o awarii.<\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na specyficzne wymagania rynkowe dotycz\u0105ce niezawodno\u015bci i jako\u015bci oprogramowania, a tak\u017ce fakt, \u017ce ilo\u015b\u0107 oprogramowania w pojazdach lawinowo ro\u015bnie, wiele firm z bran\u017cy motoryzacyjnej stosuje ASPICE \u2013 Automotive SPICE<\/a><\/strong> (Software Process Improvement and Capability Determination), czyli zestaw proces\u00f3w czerpi\u0105cy z najlepszych praktyk w zakresie rozwoju oprogramowania dla automotive, gdzie nacisk k\u0142adzie si\u0119 na cyberbezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n Celem ASPICE jest ocena organizacji i poprawa jej zdolno\u015bci do dostarczania oprogramowania. ASPICE wykorzystuje V-model tworzenia oprogramowania, gdzie jedna strona odzwierciedla proces rozwoju, a druga proces testowania. Dzi\u0119ki temu zapewnia, \u017ce ka\u017cdemu krokowi rozwoju odpowiada krok testowania. ASPICE umo\u017cliwia wykrycie b\u0142\u0119d\u00f3w na wcze\u015bniejszym etapie projektu, dzi\u0119ki czemu zapewnia zwi\u0119kszenie wydajno\u015bci i produktywno\u015bci, a tak\u017ce zmniejszenie koszt\u00f3w. Inn\u0105 korzy\u015bci\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 ze stosowania tej metodologii jest wi\u0119ksza satysfakcja klienta dzi\u0119ki poprawie jako\u015bci i niezawodno\u015bci oprogramowania7<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n Podej\u015bcie ASPICE bywa tak\u017ce stosowane w przypadku rozwijania warstwy sprz\u0119towej produktu. Stosuje si\u0119 rozszerzenia, kt\u00f3re definiuj\u0105 specyficzne procesy dedykowane rozwojowi sprz\u0119tu. W ten spos\u00f3b wykorzystuje si\u0119 ASPICE na ka\u017cdym etapie rozwoju produkt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n ASPICE wraz z ISO26262 tworz\u0105 ramy doskonalenia proces\u00f3w. Podczas gdy ASPICE skupia si\u0119 na procesach projektowych, ISO26262 skupia si\u0119 na systemach krytycznych dla bezpiecze\u0144stwa. Zgodno\u015b\u0107 z tymi standardami wymaga u\u017cycia r\u00f3\u017cnych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pomagaj\u0105 organizacjom usprawni\u0107 ich procesy. Ponadto, oba standardy zapewniaj\u0105 spos\u00f3b na por\u00f3wnywanie ich post\u0119p\u00f3w, dzi\u0119ki czemu wiadomo, gdzie nale\u017cy poprawi\u0107 swoje procesy, aby zachowa\u0107 zgodno\u015b\u0107 z normami.<\/p>\n\n\n\n Wszystkie produkty wprowadzane na rynek motoryzacyjny musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 szereg wymaga\u0144 technicznych. Wiele z nich dotyczy kompatybilno\u015bci elekromagnetycznej EMC (ElectroMagnetic Compatibility). Normy takie jak ISO 7637, CISPR 25, ISO 16750, itd. definiuj\u0105 te wymagania. Zazwyczaj producenci bran\u017cy wprowadzaj\u0105 w\u0142asne standardy, kt\u00f3re s\u0105 rozwini\u0119ciem norm og\u00f3lnych i wymagaj\u0105 od swoich dostawc\u00f3w ich spe\u0142nienia.<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wnym zagadnieniem zwi\u0105zanym z kompatybilno\u015bci\u0105 elektromagnetyczn\u0105 jest zapewnienie, aby dany produkt nie zak\u0142\u00f3ca\u0142 dzia\u0142ania innych urz\u0105dze\u0144 poprzez nadmiern\u0105 emisj\u0119, a tak\u017ce aby by\u0142 odporny na emisj\u0119 innych urz\u0105dze\u0144 w danym \u015brodowisku. EMC jest uwzgl\u0119dniana w procesie projektowania poprzez zastosowanie:<\/p>\n\n\n\n oraz w procesie weryfikacji zgodno\u015bci produktu z wymaganiami podczas odpowiednich test\u00f3w EMC.<\/p>\n\n\n\n Zakres zastosowania EMC<\/a> sprowadza si\u0119 do nast\u0119puj\u0105cych dyscyplin:<\/p>\n\n\n\n Za zgodno\u015b\u0107 kompletnych pojazd\u00f3w, zainstalowanych podzespo\u0142\u00f3w, okablowania oraz umiejscowienia element\u00f3w tak, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 najlepsze efekty ze wzgl\u0119du na EMC, odpowiada producent pojazdu. Dostawca odpowiedzialny jest za testowanie podzespo\u0142\u00f3w z odpowiednimi wi\u0105zkami, zasilaniem i symulowanym obci\u0105\u017ceniem. Za testowanie i kwalifikacje poszczeg\u00f3lnych komponent\u00f3w elektronicznych odpowiadaj\u0105 ich dostawcy.<\/p>\n\n\n\n Testy EMC wykonuje si\u0119 na podstawie Test Planu EMC, kt\u00f3ry jest tworzony dla ka\u017cdego podzespo\u0142u na podstawie wymaga\u0144 prawnych, wymaga\u0144 klienta oraz specyfiki danego elementu. Test Plan EMC szczeg\u00f3\u0142owo opisuje badany podzesp\u00f3\u0142 oraz test set-up, czyli wi\u0105zk\u0119 przewod\u00f3w, zasilanie DUT, spos\u00f3b uziemienia DUT, loadbox \u2013 symulator obci\u0105\u017ce\u0144 oraz umiejscowienie tych element\u00f3w na stole podczas testu. Zawiera te\u017c szczeg\u00f3\u0142owe rysunki, tryby pracy DUT, poziomy nara\u017ceni i kryteria oceny oraz inne niezb\u0119dne informacje do poprawnego przeprowadzenia test\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W automotive podzespo\u0142y najcz\u0119\u015bciej testuje si\u0119 za pomoc\u0105:<\/p>\n\n\n\n W zale\u017cno\u015bci od specyfiki konkretnego podzespo\u0142u oraz wymaga\u0144 klienta niekt\u00f3re testy mog\u0105 nie zosta\u0107 wykonane lub mo\u017ce zaistnie\u0107 potrzeba wykonania dodatkowych (nieuj\u0119tych wy\u017cej).<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy tak\u017ce wspomnie\u0107 o innych wymaganiach, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione przez wprowadzany na rynek produkt i s\u0105 sprawdzane podczas walidacji produktu:<\/p>\n\n\n\n Obecnie samochody s\u0105 niezwykle powszechnymi i licznie u\u017cytkowanymi urz\u0105dzeniami, kt\u00f3re mog\u0105 bezpo\u015brednio oddzia\u0142ywa\u0107 na zdrowie i \u017cycie ludzi. Dla producent\u00f3w pojazd\u00f3w bardzo istotn\u0105 kwesti\u0119 stanowi zaufanie klient\u00f3w, \u017ce u\u017cywany przez nich produkt jest przewidywalny i bezpieczny.<\/p>\n\n\n\n Dlatego w\u0142a\u015bnie regu\u0142y w automotive s\u0105 tak rozbudowane i skrupulatnie przestrzegane przez producent\u00f3w i dostawc\u00f3w, cho\u0107 ka\u017cda z opisanych w tym artykule zasad jest odr\u0119bn\u0105 dziedzin\u0105 i wymaga specjalistycznego podej\u015bcia oraz zaanga\u017cowania znacznych zasob\u00f3w i odmiennych narz\u0119dzi.<\/p>\n\n\n\n Zajmuj\u0105c si\u0119 szeroko poj\u0119tym rozwojem produkt\u00f3w w bran\u017cy automotive, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej b\u0119dziemy mieli do czynienia z wy\u017cej opisanymi zasadami poprzez uczestnictwo w realizacji proces\u00f3w czy korzystanie z odpowiednich metod i narz\u0119dzi. Poznanie i zrozumienie powy\u017cszych regu\u0142 z pewno\u015bci\u0105 u\u0142atwi poruszanie si\u0119 w \u015brodowisku organizacji z bran\u017cy motoryzacyjnej.<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli interesuje Ci\u0119 tematyka norm, standard\u00f3w i regulacji, polecamy inne artyku\u0142y naszych ekspert\u00f3w: Analiza por\u00f3wnawcza standard\u00f3w rozwoju oprogramowania w odniesieniu do lotnictwa i pojazd\u00f3w naziemnych<\/a>, Functional Safety ISO 26262 \u2013 ASIL i metryki<\/a>, Agile w procesach regulowanych<\/a>. Wi\u0119cej o bran\u017cy automotive dowiesz si\u0119 z wpis\u00f3w: Nap\u0119dy elektryczne w bran\u017cy automotive. Cz\u0119\u015b\u0107 I: algorytmy sterowania<\/a> oraz Jak wygl\u0105da\u0142a praca robotyka Sii przy linii produkcyjnej Porsche.<\/a><\/p>\n\n\n![\"Model](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Ryc.-1-3.png\")
<\/a>Wymagania dotycz\u0105ce proces\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"Przyk\u0142ad](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Ryc.-2-1-1024x779.jpg\")
<\/a>Wymagania dotycz\u0105ce produkt\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"Struktura](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Ryc.-3-2-1024x388.png\")
<\/a>Rodzaje test\u00f3w w bran\u017cy automotive<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/li>
<\/li>
<\/li>
<\/li>
<\/li>
<\/li>Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Bibliografia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n