Jak tworzy\u0107, to histori\u0119. Jak kocha\u0107, to idea\u0142. Jak optymalizowa\u0107, to do oporu. W ko\u0144cu za\u0142o\u017cony przez klienta cel projektu jest \u015bwi\u0119ty. Zreszt\u0105, analitycy to ambitne bestie \u2013 zawsze da si\u0119 zrobi\u0107 co\u015b wi\u0119cej, lepiej, popracowa\u0107 nad ostatnim przep\u0142ywem i poprawi\u0107 formatowanie komunikat\u00f3w. I wszystko by si\u0119 uda\u0142o, gdyby nie te przekl\u0119te regulacje!<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce troch\u0119 bardziej na powa\u017cnie: optymalizacja proces\u00f3w to dzia\u0142anie polegaj\u0105ce na analizie i usprawnianiu operacji biznesowych. Ta kr\u00f3tka definicja zawiera w sobie wszystkie te zadania, kt\u00f3re trzeba wykona\u0107, by z procesu A powsta\u0142 proces A\u2019, kt\u00f3ry b\u0119dzie robi\u0142 to samo, ale lepiej \u2013 taniej, szybciej, na innym narz\u0119dziu albo z dodatkowymi wynikami dzia\u0142a\u0144. A najlepiej, \u017ceby robi\u0142 to wszystko naraz!<\/p>\n\n\n\n
W bran\u017cach o wysokim poziomie regulacji s\u0105 jednak procesy, kt\u00f3rych upro\u015bci\u0107, zautomatyzowa\u0107 czy omin\u0105\u0107 si\u0119 nie da. Intuicyjnie mo\u017cna tutaj wskaza\u0107 wszelkie przedsi\u0119wzi\u0119cia czy projekty zwi\u0105zane z podmiotami publicznymi, zwi\u0105zane z rynkiem finans\u00f3w i ubezpiecze\u0144, czy z segmentu HR i obrotu danymi osobowymi.<\/p>\n\n\n\n
Na przyk\u0142adzie bran\u017cy finansowej w\u0142a\u015bnie, chcia\u0142bym pokaza\u0107, \u017ce s\u0105 procesy, kt\u00f3rych optymalizacja ma pewne granice i zaproponowa\u0107, co zrobi\u0107, je\u015bli i tak musimy wprowadza\u0107 dalsze udoskonalenia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy, kto ma styczno\u015b\u0107 z fintechami lub sektorem bankowo\u015bci (oferuj\u0105cym instrumenty na rynku finansowym), s\u0142ysza\u0142 o regulacji PSD2 (Payment Service Providers Directive 2), wprowadzonej w 2018 roku jako aktualizacji przepis\u00f3w z roku 2007 obowi\u0105zuj\u0105cych na terytorium Unii Europejskiej. Z jednej strony, jej regulacje pozwalaj\u0105 u\u017cytkownikom na bezpieczniejsze korzystanie z p\u0142atno\u015bci, a instytucjom finansowym na rozwijanie us\u0142ug w nowych kategoriach. Z drugiej strony wymuszaj\u0105 na tych instytucjach budow\u0119 i korzystanie ze sposob\u00f3w weryfikacji to\u017csamo\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w wymagaj\u0105cych wi\u0119cej czasu i zasob\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Moim zdaniem profity s\u0105 wi\u0119ksze, ni\u017c niedogodno\u015bci wynikaj\u0105ce z konieczno\u015bci takiej weryfikacji, ale sam ch\u0119tnie korzystam z wszelkich mo\u017cliwych skr\u00f3t\u00f3w \u2013 na przyk\u0142ad zamiast wprowadza\u0107 za ka\u017cdym razem pin do logowania w aplikacji mobilnej banku, dla swojej wygody wybieram uwierzytelnienie biometryczne. Niedost\u0119pna jest natomiast, w konsekwencji obowi\u0105zuj\u0105cych regulacji prawnych, opcja \u201enie wylogowuj mnie\u201d, a sesje w serwisie dopuszczaj\u0105 brak akcji z naszej strony do 5 minut, po kt\u00f3rych jeste\u015bmy zmuszeni ponowi\u0107 logowanie.<\/p>\n\n\n\n To jeden z przyk\u0142ad\u00f3w, kiedy obowi\u0105zki, nak\u0142adane przez regulatora na podmioty finansowe, wp\u0142ywaj\u0105 na Customer Experience \/ Journey. Dodatkowym wymogiem jest na przyk\u0142ad system akceptacji ka\u017cdego przelewu, zleconego w serwisie internetowym, dodatkowym tokenem uwierzytelniaj\u0105cym (najcz\u0119\u015bciej przez aplikacj\u0119 mobiln\u0105 lub kodem SMS). Oczywi\u015bcie obowi\u0105zk\u00f3w nak\u0142adanych przez t\u0119 dyrektyw\u0119 na podmioty finansowe jest du\u017co wi\u0119cej, natomiast, na potrzeby tego artyku\u0142u, zatrzymamy analiz\u0119 dyrektywy w tym miejscu.<\/p>\n\n\n\n Dyrektywa PSD2 wprowadzi\u0142a jednak nie tylko obowi\u0105zki, ale te\u017c otworzy\u0142a nowe mo\u017cliwo\u015bci. Na przyk\u0142ad integracji API innych bank\u00f3w i innych us\u0142ug, takich jak bezpo\u015brednich p\u0142atno\u015bci za parkingi, bilety komunikacji miejskiej czy korzystanie z danych bankowych do uwierzytelniania to\u017csamo\u015bci w innych serwisach z poziomu aplikacji czy konta bankowego. Pierwsze miesi\u0105ce i lata up\u0142ywa\u0142y wi\u0119c bankom na walce o klienta \u2013 g\u0142\u00f3wnie liczb\u0105 i dost\u0119pno\u015bci\u0105 takich udogodnie\u0144 \u2013 natomiast z czasem rynek nasyci\u0142 si\u0119 tymi us\u0142ugami, a walka o klienta sta\u0142a si\u0119 trudniejsza.<\/p>\n\n\n\n Jednym z p\u00f3l tej walki okaza\u0142 si\u0119 komfort korzystania z aplikacji<\/strong>, wygoda i szybko\u015b\u0107 zlecania operacji oraz inne elementy Customer Journey.<\/p>\n\n\n\n Co zatem robi\u0107, \u017ceby zwi\u0119kszy\u0107 konkurencyjno\u015b\u0107 naszego rozwi\u0105zania na rynku i zyska\u0107 nowych klient\u00f3w lub zwi\u0119kszy\u0107 satysfakcj\u0119 obecnych? Gdzie szuka\u0107 optymalizacji? Nie mo\u017cemy przecie\u017c zrezygnowa\u0107 z tych \u201eutrudnie\u0144\u201d \u2013 w cudzys\u0142owie, bo rozwi\u0105zania zapewniaj\u0105ce wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo nie powinny by\u0107 tak nazywane. A wi\u0119c pracowa\u0107 nale\u017cy nad pozosta\u0142ymi aspektami, wp\u0142ywaj\u0105cymi na wygod\u0119 u\u017cytkownika.<\/p>\n\n\n\n Na pewno ogromn\u0105 przestrzeni\u0105 do wszelkich poprawek jest interfejs i do\u015bwiadczenie klienta w samym obcowaniu z produktem<\/strong>. Tempo i \u0142atwo\u015b\u0107, z jak\u0105 mo\u017cna dotrze\u0107 do punktu zrealizowania danej operacji, doda\u0107 nowego odbiorc\u0119 przelewu, a tak\u017ce inne rozwi\u0105zania (adresuj\u0105ce problemy zidentyfikowane w ramach bada\u0144 grup focusowych), mog\u0105 poprawi\u0107 wyniki danego banku.<\/p>\n\n\n\n Innym polem do pracy b\u0119dzie poprawa efektywno\u015bci back-endu<\/strong>, czas procesowania zlece\u0144, transakcji i responsywno\u015bci systemu na operacje dostarczane do klienta. Zgodnie z badaniem prowadzonym przez Mastercard<\/a> w 2019 roku, klienci bankowo\u015bci mobilnej \/ internetowej najbardziej ceni\u0105 sobie:<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli nasza us\u0142uga jest niezawodna, dost\u0119pna oraz wygodna w u\u017cyciu, to nasz produkt jest ju\u017c w dobrym miejscu. Nie zapominajmy, \u017ce nasi konkurenci r\u00f3wnie\u017c musz\u0105 zapewni\u0107 klientom narzucone przez ustawodawstwo poziomy zabezpiecze\u0144.<\/p>\n\n\n\n W podobnym czasie, czyli na pocz\u0105tku 2018 roku, wprowadzony zosta\u0142 dokument MiFID II<\/strong> \u2013 zdecydowanie bardziej rozbudowany nast\u0119pca regulacji Markets in Financial Instruments Directive z 2004 roku. Dyrektywa ta wskazuje obowi\u0105zuj\u0105ce ramy prawne dla obrotu instrumentami finansowymi na rynkach UE. Obejmuje r\u00f3wnie\u017c podmioty, kt\u00f3re chc\u0105 operowa\u0107 na tym rynku, niezale\u017cnie gdzie oryginalnie s\u0105 zarejestrowane. Innymi s\u0142owy, bior\u0105c pod uwag\u0119 sie\u0107 powi\u0105za\u0144 instytucji finansowych, obejmuje praktycznie wszystkie podmioty sektora finansowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Jakie regulacje wprowadza ta dyrektywa? W skr\u00f3cie:<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tam, jak du\u017cym projektem by\u0142a zmiana podej\u015bcia do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci w domu inwestycyjnym, w kt\u00f3rym pracowa\u0142em w tamtym czasie. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 narz\u0119dzi by\u0142a zbudowana na starych systemach aktualizowanych i rozbudowywanych na si\u0142\u0119 od lat 90. Ich mo\u017cliwo\u015bci dopasowania si\u0119 do nowych warunk\u00f3w rynkowych zosta\u0142y zmaksymalizowane i, przynajmniej w przypadku mojej firmy, podj\u0119ta zosta\u0142a decyzja o zrewolucjonizowaniu ca\u0142ego systemu ksi\u0119gowo\u2013transakcyjnego. \u017beby by\u0142o to jasne \u2013 chodzi\u0142o o podstawowe narz\u0119dzie codziennej pracy, raportowania i ksi\u0119gowania dla firmy obracaj\u0105cej setkami milion\u00f3w dolar\u00f3w miesi\u0119cznie, na rynkach ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n To jedno z mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o wybra\u0107, dostosowuj\u0105c si\u0119 do zmiany na rynku regulacyjnym \u2013 wymiana narz\u0119dzi tak, aby dopasowa\u0107 si\u0119 do aktualnych warunk\u00f3w. Wyb\u00f3r takiego podej\u015bcia w przypadku tej firmy by\u0142 podyktowany ogromnym d\u0142ugiem technologicznym i ch\u0119ci\u0105 konsolidacji wielu punkt\u00f3w wej\u015bcia do centralnej bazy w jeden, w celu budowania sp\u00f3jnego \u017ar\u00f3d\u0142a danych, przy du\u017co mniejszych nak\u0142adach pracy.<\/p>\n\n\n\n W moim odczuciu, to jest sedno sprawy. Niezale\u017cnie od sytuacji firmy na pocz\u0105tku drogi, przy tej regulacji kluczowe nie by\u0142o minimalizowanie ilo\u015bci danych do raportowania czy porzucenie instrument\u00f3w, ob\u0142o\u017conych nowymi przepisami. Kluczem jest przeprowadzenie analizy procesu as-is<\/strong>, zdefiniowanie koniecznych zmian i wybranie najlepszej metody, kt\u00f3ra pozwoli na wprowadzenie procesu to-be. Dodatkowym elementem w przypadku bran\u017cy finansowej jest zadbanie o akceptowalny przy danych operacjach poziom ryzyka \u2013 na rynku inwestycyjnym ka\u017cdy dzie\u0144 zak\u0142\u00f3conych operacji to nie tylko koszt utraconych korzy\u015bci, ale te\u017c ryzyko na\u0142o\u017cenia kar<\/strong> zgodnie z przepisami rynk\u00f3w, na kt\u00f3rych operujemy ze wzgl\u0119du na op\u00f3\u017anienia, czy inne uchybienia.<\/p>\n\n\n\n Na przytoczonym wy\u017cej przyk\u0142adzie, wida\u0107 dwa g\u0142\u00f3wne kierunki zmian \u2013 popraw\u0119 sp\u00f3jno\u015bci system\u00f3w i przejrzysto\u015bci bazy danych oraz przeniesienie dzia\u0142a\u0144 na jedn\u0105 platform\u0119. Wyb\u00f3r konkretnego narz\u0119dzia by\u0142 te\u017c niezb\u0119dny ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 ujednolicenia narz\u0119dzi i migracji proces\u00f3w z wielu platform u\u017cywanych do rozliczania osobnych grup instrument\u00f3w finansowych, na jedn\u0105, obs\u0142uguj\u0105c\u0105 je wszystkie.<\/p>\n\n\n\n Mimo, \u017ce takie projekty trwaj\u0105 latami, poprzedzone s\u0105 te\u017c d\u0142ugimi analizami i negocjacjami z dostawcami, co generuje ogromne koszty (m\u00f3wi si\u0119, \u017ce zmiany te kosztowa\u0142y bran\u017c\u0119 finansow\u0105 od 2 do 3,5 miliarda USD), to d\u0142ugofalowo tak drastyczny krok przyniesie korzy\u015bci operacyjne, a w konsekwencji tak\u017ce finansowe.<\/p>\n\n\n\n Przy du\u017cych wymogach prawnych i ograniczeniach blokuj\u0105cych pewne rozwi\u0105zania, nale\u017cy pracowa\u0107 z klientem nad dok\u0142adn\u0105 identyfikacj\u0105 jego potrzeb<\/strong>. \u201eZr\u00f3bmy co\u015b z tym logowaniem bo ludzie nie chc\u0105 u\u017cywa\u0107 naszej appki\u201d mo\u017ce oznacza\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych problem\u00f3w. Oczywi\u015bcie upro\u015bci\u0142em tutaj ten komunikat. Powinni\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce problemem jest fakt, \u017ce appka jest \u201enielubiana\u201d, a logowanie brzmi jak \u0142atwy do zaadresowania cel, ale nie musi to by\u0107 rzeczywista przyczyna tego problemu.<\/p>\n\n\n\n Warto sprawdzi\u0107<\/strong>, jak aplikacja dzia\u0142a, czy da si\u0119 zidentyfikowa\u0107 zachowania u\u017cytkownik\u00f3w (mo\u017ce dysponujemy jakimi\u015b metrykami do analizy sesji?), co konkretnie zniech\u0119ca ich do korzystania z aplikacji i jakie rozwi\u0105zania stosuje konkurencja, kt\u00f3ra osi\u0105ga lepsze wyniki. Podstawowa zasada to, jak zawsze \u2013 nie dajmy sobie wm\u00f3wi\u0107 (pozornie) jedynego rozwi\u0105zania! A ju\u017c na pewno nie takiego, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 w sprzeczno\u015bci z za\u0142o\u017ceniami regulatora.<\/p>\n\n\n\n W przypadku bardziej rozbudowanych inicjatyw, takich jak dostosowanie si\u0119 do MIFID II, warto spojrze\u0107 na problem w perspektywie ca\u0142ej organizacji. Kim s\u0105 stakeholderzy? Jakie dodatkowe obowi\u0105zki dla danych zespo\u0142\u00f3w czy dzia\u0142\u00f3w si\u0119 pojawi\u0105? Jakie procesy wymagaj\u0105 zmiany? Czy mo\u017cemy wprowadzi\u0107 zmiany gruntowne, kt\u00f3re zaadresuj\u0105 wi\u0119cej problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi mierzy si\u0119 organizacja? I, co wydaje mi si\u0119 w tym przypadku bardzo istotne, czy jeste\u015bmy w stanie nowe rozwi\u0105zania zautomatyzowa\u0107, a je\u015bli tak \u2013 to w jaki spos\u00f3b?<\/p>\n\n\n\n W przypadku pracy w wysoce uregulowanym prawnie \u015brodowisku warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nasza konkurencja r\u00f3wnie\u017c musi tych regulacji przestrzega\u0107, wi\u0119c pozycja \u201estartowa\u201d jest dla wszystkich taka sama. W przypadku PSD II na pewno ta teza si\u0119 broni \u2013 w przypadku tej regulacji nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce narzuca ona obowi\u0105zki, ale daje te\u017c zupe\u0142nie nowe mo\u017cliwo\u015bci konkurowania na rynku.<\/p>\n\n\n\n Niestety dyrektywa MIFID II ju\u017c takiej mo\u017cliwo\u015bci nie daje i jednocze\u015bnie obna\u017ca ona wszelkie d\u0142ugi technologiczne w organizacjach. Okres przej\u015bciowy mi\u0119dzy narz\u0119dziami to czas bardzo nerwowy, wi\u0119c zarz\u0105dzanie zmian\u0105 i komunikacj\u0105<\/strong> mo\u017ce si\u0119 nawet okaza\u0107 wa\u017cniejsze w tym okresie, ni\u017c inne elementy procesu tranzycji.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c \u2013 nowe regulacje to nowe mo\u017cliwo\u015bci podniesienia konkurencyjno\u015bci, ale tylko w przypadku, je\u015bli dzia\u0142ania organizacji opieraj\u0105 si\u0119 o dobrze zdefiniowane potrzeby. Dlatego\u2026 Pytajcie, sprawdzajcie i badajcie!<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli interesuje Ci\u0119 obszar bankowo\u015bci, zajrzyj koniecznie r\u00f3wnie\u017c do innych artyku\u0142\u00f3w naszyc<\/a>h<\/a> ekspert\u00f3w<\/a>. <\/p>\n\n\nRegulacje rynku finansowego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Konsekwencje regulacji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Mo\u017cliwo\u015bci p\u0142yn\u0105ce z regulacji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Poszukiwanie optymalizacji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
Regulacje na rynku inwestycyjnym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n
Wdro\u017cenie regulacji w praktyce<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Co w takim razie robi\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Kilka s\u0142\u00f3w na koniec<\/strong><\/h2>\n\n\n\n