Dost\u0119pno\u015b\u0107 w technologii cyfrowej to niezwykle istotne zagadnienie dla wszystkich zaanga\u017cowanych w tworzenie produkt\u00f3w i us\u0142ug przedsi\u0119biorstw na ca\u0142ym \u015bwiecie. No i oczywi\u015bcie samych odbiorc\u00f3w. M\u00f3wi o tym, \u017ce strony internetowe, aplikacje mobilne i inne produkty cyfrowe powinny by\u0107 zaprojektowane w taki spos\u00f3b, aby mog\u0142y z nich korzysta\u0107 osoby z r\u00f3\u017cnymi rodzajami ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
B\u0119d\u0105ca na fali wznosz\u0105cej sztuczna inteligencja (ang. AI, Artificial Intelligence) \u201ewp\u0142yn\u0119\u0142a\u201d tak\u017ce do tej zatoki. Odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w rozwoju narz\u0119dzi i technologii, kt\u00f3re pomagaj\u0105 tworzy\u0107 bardziej inkluzywne do\u015bwiadczenia u\u017cytkownika. Eliminuje bariery, kt\u00f3re dotychczas wyklucza\u0142y niekt\u00f3re grupy odbiorc\u00f3w z pe\u0142nego uczestnictwa w \u015bwiecie cyfrowym. Dodatkowo, wspieraj\u0105c rozwi\u0105zania technologiczne, sztuczna inteligencja pozytywnie wp\u0142ywa na inne, \u201enie cyfrowe\u201d, sfery \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Zanim jednak przejdziemy do konkret\u00f3w, zacznijmy od poznania podstaw zagadnienia i wskazania, jakie obowi\u0105zki nak\u0142adaj\u0105 na dostawc\u00f3w us\u0142ug cyfrowych aktualne regulacje prawne oraz standardy WCAG.<\/p>\n\n\n\n
Dost\u0119pno\u015b\u0107 cyfrowa odnosi si\u0119 do tworzenia produkt\u00f3w i us\u0142ug, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane przez ka\u017cdego, niezale\u017cnie od jego ogranicze\u0144 fizycznych, sensorycznych lub kognitywnych. Obejmuje m.in. osoby z problemami wzrokowymi, s\u0142uchowymi, ruchowymi, jak i te z zaburzeniami poznawczymi. Nie ogranicza si\u0119 jednak tylko do niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 udost\u0119pnia produkty bardziej przyjazne dla u\u017cytkownik\u00f3w starszych, dzieci czy os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych w trudnych warunkach (np. ha\u0142a\u015bliwym otoczeniu).<\/p>\n\n\n\n
Nie tylko etyka, ale tak\u017ce prawo, zaczyna wymaga\u0107, aby dost\u0119pno\u015b\u0107 by\u0142a traktowana priorytetowo. W Europie, zgodnie z nowymi regulacjami, do 28 czerwca 2025 roku wszystkie sektory publiczne i prywatne musz\u0105 zapewni\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 cyfrow\u0105 swoich produkt\u00f3w i us\u0142ug. W przeciwnym razie mog\u0105 napotka\u0107 konsekwencje prawne i finansowe.<\/p>\n\n\n\n
Wytyczne dotycz\u0105ce dost\u0119pno\u015bci tre\u015bci internetowych, znane jako WCAG<\/a> (Web Content Accessibility Guidelines), s\u0105 mi\u0119dzynarodowym standardem opracowanym przez W3C (World Wide Web Consortium).<\/p>\n\n\n\n Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na nie cztery g\u0142\u00f3wne zasady:<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z nowymi regulacjami UE<\/a>, wszystkie organizacje \u015bwiadcz\u0105ce us\u0142ugi cyfrowe b\u0119d\u0105 zobowi\u0105zane do wprowadzenia wytycznych WCAG. Obejmuje to strony internetowe, aplikacje mobilne, a tak\u017ce dokumenty cyfrowe i multimedia. Jest to kluczowy krok w kierunku zapewnienia pe\u0142nej dost\u0119pno\u015bci dla wszystkich u\u017cytkownik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Sztuczna inteligencja ma ogromny potencja\u0142 w zakresie wspierania dost\u0119pno\u015bci, eliminuj\u0105c bariery i otwieraj\u0105c nowe mo\u017cliwo\u015bci dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Oto 10 przyk\u0142ad\u00f3w zastosowania AI w tym kontek\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n Algorytmy AI mog\u0105 automatycznie generowa\u0107 napisy do materia\u0142\u00f3w wideo w czasie rzeczywistym, co jest niezwykle istotne dla os\u00f3b nies\u0142ysz\u0105cych. Na przyk\u0142ad YouTube oferuje automatyczne napisy do film\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 tworzone na podstawie analizy d\u017awi\u0119ku i rozpoznawania mowy. <\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o automatycznych napisach w YoutTube<\/a>.<\/p>\n\n\n\n AI mo\u017ce automatycznie generowa\u0107 opisy obraz\u00f3w na stronach internetowych, pomagaj\u0105c osobom niewidomym i s\u0142abowidz\u0105cym zrozumie\u0107, co znajduje si\u0119 na zdj\u0119ciu. Facebook wykorzystuje technologi\u0119 o nazwie Automatic Alt Text, kt\u00f3ra identyfikuje obiekty na obrazach i generuje ich opisy dla czytnik\u00f3w ekranowych.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o Automatic Alt Text na Facebooku<\/a>.<\/p>\n\n\n\n VoiceOver na urz\u0105dzeniach Apple to wbudowany czytnik ekranu, kt\u00f3ry umo\u017cliwia osobom niewidomym lub niedowidz\u0105cym korzystanie z iPhone’a, iPada czy Maca za pomoc\u0105 gest\u00f3w dotykowych i komend g\u0142osowych. Pozwala u\u017cytkownikom s\u0142ucha\u0107 opisu tre\u015bci na ekranie, takich jak tekst, przyciski czy obrazy, a tak\u017ce dostosowa\u0107 szybko\u015b\u0107 mowy, styl interakcji i inne parametry, co znacznie u\u0142atwia im obs\u0142ug\u0119 urz\u0105dzenia wed\u0142ug indywidualnych potrzeb.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o VoiceOver<\/a>. \u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n Voiceitt to narz\u0119dzie wykorzystuj\u0105ce AI do rozpoznawania nietypowych wzorc\u00f3w mowy u os\u00f3b z trudno\u015bciami w komunikacji. Aplikacja uczy si\u0119 indywidualnych sposob\u00f3w m\u00f3wienia u\u017cytkownika i t\u0142umaczy ich mow\u0119 na bardziej zrozumia\u0142\u0105 dla innych.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o technologii Voiceitt<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Technologia AI mo\u017ce automatycznie transkrybowa\u0107 rozmowy telefoniczne, umo\u017cliwiaj\u0105c osobom nies\u0142ysz\u0105cym lub niedos\u0142ysz\u0105cym czytanie dialog\u00f3w w czasie rzeczywistym. Przyk\u0142adem jest aplikacja Google Live Transcribe, dost\u0119pna na urz\u0105dzeniach mobilnych.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o Google Live Transcribe App<\/a>.<\/p>\n\n\n\n AI wspiera rozw\u00f3j technologii t\u0142umaczenia j\u0119zyka migowego na tekst lub mow\u0119. SignAll opracowa\u0142 system t\u0142umacz\u0105cy gesty na j\u0119zyk tekstowy, co umo\u017cliwia komunikacj\u0119 mi\u0119dzy osobami s\u0142ysz\u0105cymi a nies\u0142ysz\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o SignAll (opis grantu)<\/a>. \u00a0<\/p>\n\n\n\n W\u00f3zki inwalidzkie sterowane przez AI, takie jak te opracowane przez Control Bionic, wykorzystuj\u0105 algorytmy do samodzielnej nawigacji, dostosowywania trasy i omijania przeszk\u00f3d, co zwi\u0119ksza mobilno\u015b\u0107 i samodzielno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o w\u00f3zku DROVE: The worldwide launch of DROVE World First Autonomous Wheelchair Module Launch<\/a> i Drove \u2013 Unlock Your Independence<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Asystenci g\u0142osowi, tacy jak Siri czy Alexa, znacz\u0105co u\u0142atwiaj\u0105 \u017cycie osobom z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, eliminuj\u0105c potrzeb\u0119 fizycznej interakcji z urz\u0105dzeniami. Dzi\u0119ki komendom g\u0142osowym mog\u0105 oni sterowa\u0107 smartfonami, o\u015bwietleniem czy sprz\u0119tem domowym bez u\u017cycia r\u0105k. Osoby z ograniczon\u0105 mobilno\u015bci\u0105 lub trudno\u015bciami wzrokowymi zyskuj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107, mog\u0105c np. zadzwoni\u0107, wys\u0142a\u0107 wiadomo\u015b\u0107 czy sprawdzi\u0107 pogod\u0119 wy\u0142\u0105cznie za pomoc\u0105 g\u0142osu. Te technologie, dost\u0119pne na co dzie\u0144, zwi\u0119kszaj\u0105 komfort i samodzielno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o technologii: Siri<\/a>, Alexa<\/a>.<\/p>\n\n\n\n AI wspiera rozw\u00f3j system\u00f3w nawigacyjnych, kt\u00f3re pomagaj\u0105 osobom niewidomym porusza\u0107 si\u0119 po przestrzeni publicznej. Microsoft Seeing AI to aplikacja, kt\u00f3ra opisuje otoczenie i tekst w czasie rzeczywistym, co znacz\u0105co u\u0142atwia orientacj\u0119 w terenie.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym takim narz\u0119dziem jest Google Lookout, aplikacja na Androida, kt\u00f3ra u\u017cywa AI do rozpoznawania otoczenia i obiekt\u00f3w dla os\u00f3b niewidomych lub niedowidz\u0105cych. Mo\u017ce identyfikowa\u0107 tekst, produkty, dokumenty, a tak\u017ce sczytywa\u0107 kody kreskowe, umo\u017cliwiaj\u0105c u\u017cytkownikom \u0142atwiejsze nawigowanie w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o technologii: Seeing AI | Microsoft Garage<\/a> i Lookout \u2013 wspomaganie widzenia<\/a>. \u00a0<\/p>\n\n\n\n Inteligentne protezy sterowane AI, takie jak te opracowane przez \u00d6ssur, pomagaj\u0105 sportowcom z niepe\u0142nosprawno\u015bciami lepiej kontrolowa\u0107 ruchy podczas uprawiania sportu. AI dostosowuje protezy do r\u00f3\u017cnych aktywno\u015bci, takich jak bieganie czy jazda na rowerze, umo\u017cliwiaj\u0105c osi\u0105ganie lepszych wynik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej o technologii \u00d6ssur: next-generation PROPRIO FOOT intelligent prosthesis<\/a> i Proprio foot \u2013 Just go<\/a>. \u00a0<\/p>\n\n\n\n Pomimo ogromnego potencja\u0142u, jaki niesie AI, wci\u0105\u017c istniej\u0105 wyzwania zwi\u0105zane z jego implementacj\u0105 w kontek\u015bcie dost\u0119pno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jednym z zagro\u017ce\u0144 jest stronniczo\u015b\u0107 danych treningowych<\/strong>, na kt\u00f3rych opieraj\u0105 si\u0119 algorytmy AI. Je\u015bli systemy s\u0105 trenowane na niepe\u0142nych lub stronniczych danych, mog\u0105 ignorowa\u0107 potrzeby niekt\u00f3rych grup u\u017cytkownik\u00f3w, np. osoby z rzadkimi niepe\u0142nosprawno\u015bciami mog\u0105 nie by\u0107 odpowiednio uwzgl\u0119dnione.<\/p>\n\n\n\n Istnieje r\u00f3wnie\u017c wiele wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 j\u0119zyk\u00f3w, kultur i potrzeb u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3re wymagaj\u0105 bardziej zniuansowanych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n Same algorytmy AI mog\u0105 pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy, np. automatyczne napisy nie zawsze s\u0105 precyzyjne, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do problem\u00f3w z pe\u0142nym zrozumieniem tre\u015bci przez osoby nies\u0142ysz\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym zagro\u017ceniem jest uzale\u017cnienie od technologii. B\u0142\u0119dy lub awarie system\u00f3w AI, takich jak inteligentne w\u00f3zki inwalidzkie czy protezy, mog\u0105 prowadzi\u0107 do problem\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. W sytuacjach krytycznych brak niezawodno\u015bci mo\u017ce skutkowa\u0107 powa\u017cnymi komplikacjami dla u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony, AI niesie ze sob\u0105 ogromne korzy\u015bci. Jedn\u0105 z nich jest personalizacja do\u015bwiadcze\u0144 u\u017cytkownika, dzi\u0119ki kt\u00f3rej systemy mog\u0105 automatycznie dostosowa\u0107 interfejsy do indywidualnych potrzeb ka\u017cdej osoby, zwi\u0119kszaj\u0105c wygod\u0119 i dost\u0119pno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Drug\u0105 kluczow\u0105 korzy\u015bci\u0105 jest zwi\u0119kszenie samodzielno\u015bci os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. AI umo\u017cliwia im \u0142atwiejszy dost\u0119p do codziennych zada\u0144, takich jak komunikacja, nawigacja czy obs\u0142uga technologii, co znacz\u0105co poprawia jako\u015b\u0107 ich \u017cycia i niezale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Na horyzoncie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe rozwi\u0105zania, takie jak sztuczna inteligencja wspomagaj\u0105ca rozw\u00f3j nowoczesnych egzoszkielet\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wspiera\u0107 mobilno\u015b\u0107 os\u00f3b z parali\u017cem.<\/p>\n\n\n\n Mimo \u017ce AI ma przed sob\u0105 jeszcze sporo pracy, je\u015bli chodzi o pe\u0142n\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107, przysz\u0142o\u015b\u0107 wygl\u0105da ca\u0142kiem ekscytuj\u0105co. Wyobra\u017a sobie \u015bwiat, w kt\u00f3rym technologie nie tylko u\u0142atwiaj\u0105 codzienne \u017cycie, ale te\u017c robi\u0105 to w spos\u00f3b naprawd\u0119 kreatywny \u2013 jak cho\u0107by aplikacje, kt\u00f3re potrafi\u0105 \u201eprzet\u0142umaczy\u0107\u201d obrazy na d\u017awi\u0119ki, czy opowiada\u0107 historie oparte na tym, co widzimy.<\/p>\n\n\n\n AI mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c narz\u0119dziem, bo czyni technologi\u0119 bardziej ludzk\u0105 i przyjazn\u0105. Kto wie, mo\u017ce wkr\u00f3tce zamiast prostej nawigacji b\u0119dziemy mie\u0107 asystent\u00f3w AI, kt\u00f3rzy nie tylko poprowadz\u0105 nas do celu, ale i opowiedz\u0105 \u017cart na popraw\u0119 nastroju. Inkluzja przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 to nie tylko przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 to mo\u017ce by\u0107 ca\u0142kiem fajna przysz\u0142o\u015b\u0107<\/strong>!<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi interesuje Ci\u0119 tematyka dost\u0119pno\u015bci<\/a> lub sztucznej inteligencji<\/a>, zajrzyj koniecznie do innych artyku\u0142\u00f3w naszych ekspert\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Sztuczna inteligencja a dost\u0119pno\u015b\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
1. Generowanie napis\u00f3w do film\u00f3w i tre\u015bci wideo<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
2. Opisywanie obraz\u00f3w dla os\u00f3b niewidomych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
3. Personalizacja interfejsu u\u017cytkownika<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
4. Rozpoznawanie nietypowych wzorc\u00f3w mowy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
5. Automatyczna transkrypcja rozm\u00f3w telefonicznych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
6. T\u0142umaczenie na j\u0119zyk migowy w czasie rzeczywistym<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
7. Inteligentne w\u00f3zki inwalidzkie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
8. \u00a0Asystenci g\u0142osowi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
9. Inteligentne systemy nawigacji dla os\u00f3b niewidomych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
10. AI wspieraj\u0105ca osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami w sporcie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Wyzwania AI w dost\u0119pno\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Korzy\u015bci AI w dost\u0119pno\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Nowa era dost\u0119pno\u015bci i inkluzywnych do\u015bwiadcze\u0144<\/strong><\/h2>\n\n\n\n