W dzisiejszym artykule skoncentrujemy si\u0119 na mniej oczywistym aspekcie Qt \u2013 jego zdolno\u015bciach do tworzenia aplikacji sieciowych<\/strong>. Przejdziemy przez proces tworzenia ma\u0142ego klienta REST API oraz mini serwera HTTP, pokazuj\u0105c, jak te zaawansowane funkcje mog\u0105 by\u0107 wykorzystane w praktycznych projektach programistycznych.<\/p>\n\n\n\n Na pocz\u0105tku przypomnijmy sobie, czym jest REST (czyli Representation State Transfer).<\/p>\n\n\n\n REST to styl architektury oprogramowania zapewniaj\u0105cy skalowalno\u015b\u0107, prostot\u0119, niezale\u017cno\u015b\u0107 komponent\u00f3w, a tak\u017ce efektywno\u015b\u0107 w przesy\u0142aniu danych mi\u0119dzy klientem a serwerem.<\/p>\n\n\n\n Cechuje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n Z poj\u0119ciem REST API najcz\u0119\u015bciej \u0142\u0105czony jest protok\u00f3\u0142 HTTP (Hypertext Transfer Protocol) wykorzystywany w us\u0142ugach internetowych. Bazuj\u0105c na bezstanowo\u015bci architektury, ka\u017cde \u017c\u0105danie HTTP do serwera musi zawiera\u0107 wszystkie niezb\u0119dne informacje do jego zrozumienia i wykonania, bez potrzeby zachowywania wcze\u015bniejszego kontekstu sesji. REST API korzystaj\u0105ce z protoko\u0142u HTTP bazuje na metodach HTTP. <\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d nich najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanymi s\u0105:<\/p>\n\n\n\n W Qt dost\u0119p do us\u0142ug sieciowych jest realizowany przez bibliotek\u0119 Dodanie modu\u0142u do projektu jest bardzo \u0142atwe. Je\u015bli projekt jest budowany w oparciu o Natomiast w przypadku CMake realizuje si\u0119 to w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n Jednym z atut\u00f3w biblioteki Qt jest bogata dokumentacja, o ca\u0142ej zawarto\u015bci modu\u0142u sieciowego mo\u017cna przeczyta\u0107 w Network Programming API<\/a>.<\/p>\n\n\n\n W pierwszej kolejno\u015bci zaimplementujemy klienta REST API wysy\u0142aj\u0105cego \u017c\u0105dania: GET, POST i DELETE oraz wy\u015bwietlaj\u0105cego odpowiedzi od serwera. Do komunikacji sieciowej wykorzystamy klas\u0119 Przyk\u0142adowa implementacja klienta z wykorzystaniem klasy W powy\u017cszym przyk\u0142adzie klasa Jak mo\u017cna \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, stworzenie i wys\u0142anie \u017c\u0105dania do serwera jest bardzo proste. Do ka\u017cdego z typ\u00f3w zapytania klasa Gdy klasa Do tego wykorzystana zosta\u0142a metoda W obecnej implementacji klasy Po wprowadzonych zmianach klasa Przyk\u0142ad u\u017cycia:<\/p>\n\n\n G\u0142\u00f3wn\u0105 zalet\u0105 tej implementacji jest u\u017cycie sygna\u0142u W powy\u017cszych przyk\u0142adach podczas wysy\u0142ania zapyta\u0144 do serwera wykorzystywali\u015bmy klas\u0119 Do tej pory u\u017cywali\u015bmy jej w do\u015b\u0107 prosty spos\u00f3b poprzez utworzenie obiektu i przekazywanie URL do konstruktora, tak jak poni\u017cej:<\/p>\n\n\n Klasa Nag\u0142\u00f3wki dodaje si\u0119 do \u017c\u0105dania poprzez u\u017cycie metody Przyk\u0142ad ustawiania nag\u0142\u00f3wk\u00f3w:<\/p>\n\n\n Ponadto mo\u017cliwe jest ustawianie dodatkowych atrybut\u00f3w w zapytaniach. Atrybuty odpowiedzialne s\u0105 za wiele przydatnych funkcji takich jak:<\/p>\n\n\n\n Wszystkie reprezentowane s\u0105 przez typ wyliczeniowy Ustawianie atrybut\u00f3w \u017c\u0105dania jest tak samo proste jak dodawanie nag\u0142\u00f3wk\u00f3w. U\u017cywamy do tego metody Do napisania w\u0142asnego serwera obs\u0142uguj\u0105cego \u017c\u0105dania HTTP skorzystamy z klasy Ten mechanizm sprawia, \u017ce Przyk\u0142ad u\u017cycia:<\/p>\n\n\n W powy\u017cszym przyk\u0142adzie zaimplementowane s\u0105 trzy metody HTTP:<\/p>\n\n\n\n Serwer uruchamiany jest poprzez wywo\u0142anie metody W dzisiejszym artykule przedstawi\u0142em Wam, jak w \u0142atwy spos\u00f3b napisa\u0107 dwie aplikacje komunikuj\u0105ce si\u0119 po HTTP, zar\u00f3wno cz\u0119\u015b\u0107 klienck\u0105 jak i serwerow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Qt<\/strong> oferuje bogaty zestaw narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 nie tylko na tworzenie atrakcyjnych interfejs\u00f3w graficznych, ale r\u00f3wnie\u017c na efektywne i elastyczne tworzenie aplikacji sieciowych. Dzi\u0119ki bogatej zawarto\u015bci frameworka, tworzenie zaawansowanych aplikacji jest \u0142atwe i przyjemne, zachowuj\u0105c du\u017c\u0105 wydajno\u015b\u0107. Bez nak\u0142adu znacznych ilo\u015bci czasu i pracy mo\u017cliwe jest utworzenie dzia\u0142aj\u0105cej aplikacji, dzi\u0119ki czemu staje si\u0119 ono narz\u0119dziem do szybkiego prototypowania oraz tworzenia gotowych rozwi\u0105za\u0144<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Zach\u0119cam do eksploracji mo\u017cliwo\u015bci, jakie otwiera Qt, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie rozwoju oprogramowania sieciowego, gdzie jego zaawansowane modu\u0142y sieciowe mog\u0105 znacz\u0105co przyspieszy\u0107 i u\u0142atwi\u0107 rozw\u00f3j z\u0142o\u017conych aplikacji.<\/strong> Niech inspiracje i przyk\u0142ady przedstawione w tym wpisie b\u0119d\u0105 punktem wyj\u015bcia do w\u0142asnych eksperyment\u00f3w i projekt\u00f3w z wykorzystaniem Qt \ud83d\ude0a<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi interesuje Ci\u0119 obszar frameworka Qt, zajrzyj koniecznie r\u00f3wnie\u017c do innych artyku\u0142\u00f3w naszych specjalist\u00f3w<\/a>. <\/p>\n\n\nREST API<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Qt a us\u0142ugi sieciowe<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Network<\/code>. Dzi\u0119ki klasom zawartym w tym module, programowanie sieciowe oparte na takich protoko\u0142ach jak HTTP, TCP czy UDP staje si\u0119 prostsze i bardziej intuicyjne.<\/p>\n\n\n\nqmake<\/code>, wystarczy doda\u0107 nast\u0119puj\u0105c\u0105 linie:<\/p>\n\n\n\n QT += network\n<\/pre><\/div>\n\n\n
\nfind_package(Qt6 REQUIRED COMPONENTS Network)\ntarget_link_libraries(mytarget PRIVATE Qt6::Network)\n<\/pre><\/div>\n\n\n
Klient REST API<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
QNetworkAccessManager<\/code> umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 wysy\u0142anie \u017c\u0105da\u0144 HTTP oraz odbieranie odpowiedzi z serwera w spos\u00f3b asynchroniczny, czyli nieblokuj\u0105cy interfejsu u\u017cytkownika oraz p\u0119tli g\u0142\u00f3wnej aplikacji. Ponadto przechowuje ona wsp\u00f3ln\u0105 konfiguracj\u0119 i ustawienia dla wysy\u0142anych \u017c\u0105da\u0144. Zaleca si\u0119, aby na ca\u0142\u0105 aplikacj\u0119 stworzona by\u0142a tylko jedna instancja QNetworkAccessManager<\/code>.<\/p>\n\n\n\nQNetworkAccessManager<\/code>:<\/p>\n\n\n\n#include <QtNetwork\/QNetworkAccessManager>\n#include <QtNetwork\/QNetworkReply>\n#include <QJsonDocument>\n\nconst QString JSONContentTypeHeader = "application\/json";\n\nclass RESTClient : public QObject {\n Q_OBJECT\npublic:\n RESTClient(QObject * parent = nullptr) : QObject(parent) {\n m_manager = new QNetworkAccessManager(this);\n connect(m_manager, &QNetworkAccessManager::finished, this, &RESTClient::onFinished);\n }\n\n void sendGetRequest(const QUrl &url) {\n QNetworkRequest request(url);\n m_manager->get(request);\n }\n\n void sendPostRequest(const QUrl &url, const QByteArray &data) {\n QNetworkRequest request(url);\n request.setHeader(QNetworkRequest::ContentTypeHeader, JSONContentTypeHeader);\n m_manager->post(request, data);\n }\n\n void sendDeleteRequest(const QUrl &url) {\n QNetworkRequest request(url);\n m_manager->deleteResource(request);\n }\n\nprivate slots:\n void onFinished(QNetworkReply *reply) {\n if (reply->error() == QNetworkReply::NoError) {\n qDebug() << "Response received:" << reply->readAll();\n } else {\n qDebug() << "Error:" << reply->errorString();\n }\n reply->deleteLater();\n }\n\nprivate:\n QNetworkAccessManager *m_manager;\n};\n<\/pre><\/div>\n\n\nRESTClient<\/code> odpowiedzialna jest za wysy\u0142anie \u017c\u0105da\u0144 przez zaimplementowane metody:<\/p>\n\n\n\n\n
QNetworkAccessManager<\/code> posiada odpowiednie metody. Programista odpowiedzialny jest wy\u0142\u0105cznie za przygotowanie poprawnego \u017c\u0105dania oraz obs\u0142ug\u0119 wyniku otrzymanego z serwera.<\/p>\n\n\n\nQNetworkAccessManager<\/code> otrzymuje odpowied\u017a z serwera, emituje sygna\u0142 finished(QNetworkReply *reply)<\/code>, przekazuj\u0105c wska\u017anik do tej odpowiedzi jako argument. W slocie onFinished(QNetworkReply *reply)<\/code> sprawdzane s\u0105 szczeg\u00f3\u0142y odpowiedzi, w tym zawarto\u015b\u0107 oraz ewentualne b\u0142\u0119dy serwera, co umo\u017cliwia odpowiednie reagowanie na otrzymane dane. W tym przypadku programista jest zobowi\u0105zany do zarz\u0105dzania pami\u0119ci\u0105 i usuni\u0119cia wska\u017anika reply<\/code>.<\/p>\n\n\n\nQObject::deleteLater()<\/code>, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce obiekt jest niszczony przy nast\u0119pnej iteracji p\u0119tli g\u0142\u00f3wnej. Jest to zalecany spos\u00f3b usuwania obiekt\u00f3w pochodz\u0105cych od klasy QObject<\/code>. Stosuj\u0105c deleteLater<\/code> zamiast delete<\/code>, unikamy sytuacji, w kt\u00f3rej usuni\u0119to obiekt, natomiast zdarzenia z nim zwi\u0105zane pozosta\u0142y do obs\u0142u\u017cenia w aktualnej iteracji p\u0119tli. <\/p>\n\n\n\nRESTClien<\/code>t<\/code><\/em> ca\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 za odbi\u00f3r i przetwarzanie danych z serwera spoczywa na niej samej, co mo\u017ce nie by\u0107 optymalne. Z tego powodu planujemy zmodyfikowa\u0107 implementacj\u0119 tak, aby to klasa wykorzystuj\u0105ca RESTClient<\/code> zarz\u0105dza\u0142a przetwarzaniem otrzymanych informacji. To pozwoli na wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i lepsze zarz\u0105dzanie odpowiedziami z serwera.<\/p>\n\n\n\n#include <QtNetwork\/QNetworkAccessManager>\n\nconst QString JSONContentTypeHeader = "application\/json";\n\nclass RESTClient : public QObject {\n Q_OBJECT\npublic:\n RESTClient(QObject * parent = nullptr) : QObject(parent) {\n m_manager = new QNetworkAccessManager(this);\n }\n\n QNetworkReply* sendGetRequest(const QUrl &url) {\n QNetworkRequest request(url);\n return m_manager->get(request);\n }\n\n QNetworkReply* sendPostRequest(const QUrl &url, const QByteArray &data) {\n QNetworkRequest request(url);\n request.setHeader(QNetworkRequest::ContentTypeHeader, JSONContentTypeHeader);\n return m_manager->post(request, data);\n }\n\n QNetworkReply* sendDeleteRequest(const QUrl &url) {\n QNetworkRequest request(url);\n return m_manager->deleteResource(request);\n }\n\nprivate:\n QNetworkAccessManager *m_manager;\n};\n<\/pre><\/div>\n\n\nRESTClient<\/code> pe\u0142ni jedynie funkcj\u0119 wysy\u0142ania \u017c\u0105da\u0144, a obiekt zawieraj\u0105cy odpowied\u017a jest bezpo\u015brednio zwracany do warstwy wy\u017cszej, kt\u00f3ra korzysta z klienta.<\/p>\n\n\n\n\n#include <QCoreApplication>\n\n#include "RESTClient.h"\n#include <QNetworkReply>\n\nint main(int argc, char *argv[])\n{\n QCoreApplication a(argc, argv);\n\n RESTClient client;\n auto reply = client.sendGetRequest(QUrl("http:\/\/httpbin.org\/get")); \n QObject::connect(reply, &QNetworkReply::finished, [reply](){\n qDebug() << reply->readAll();\n reply->deleteLater(); \n qApp->exit();\n });\n\n return a.exec();\n}\n\n#include "main.moc"\n<\/pre><\/div>\n\n\nQNetworkReply::finished() <\/code>zamiast QNetworkAccessManager::finished(QNetworkReply *)<\/code>. Bezpo\u015brednie dzia\u0142anie na obiektach klasy QNetworkReply<\/code> pozwala na rozdzielenie logiki aplikacji. Jednocze\u015bnie sprawiaj\u0105c, \u017ce mo\u017cliwa jest obs\u0142uga odpowiedzi przez bardziej rozbudowanie obiekty, co powoduje, \u017ce kod staje si\u0119 bardziej elastyczny i czytelny.<\/p>\n\n\n\nQNetworkRequest<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
QNetworkRequest<\/code>. Reprezentuje ona \u017c\u0105danie sieciowe w komunikacji po HTTP w Qt.<\/p>\n\n\n\n\nQUrl url("http:\/\/httpbin.org\/get");\nQNetworkRequest request(url);\n<\/pre><\/div>\n\n\nQNetworkRequest<\/code> umo\u017cliwia ustawianie nag\u0142\u00f3wk\u00f3w HTTP, kt\u00f3re mog\u0105 zawiera\u0107 dodatkowe informacje takie jak typ danych, dane autoryzacji, wersj\u0119 API oraz wiele innych. W aplikacjach wykorzystuj\u0105cych REST API do\u015b\u0107 cz\u0119sto dodatkowe nag\u0142\u00f3wki s\u0105 wymagane do prawid\u0142owego przetworzenia zapytania przez system.<\/p>\n\n\n\nsetHeader<\/code>, kt\u00f3ra jako pierwszy argument przyjmuje typ wyliczeniowy QNetworkRequest::KnownHeaders<\/code>, natomiast drugim argumentem jest przesy\u0142ana warto\u015b\u0107. QNetworkRequest::KnownHeaders<\/code> zawiera najbardziej popularne i najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane nag\u0142\u00f3wki HTTP. Do dodawania nietypowych nag\u0142\u00f3wk\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 zawarte w typie wyliczeniowym, u\u017cywamy metody setRawHeader<\/code>, gdzie pierwszym argumentem jest nazwa przesy\u0142anego nag\u0142\u00f3wka.<\/p>\n\n\n\n\nQNetworkRequest request(QUrl("http:\/\/httpbin.org\/get"));\nrequest.setHeader(QNetworkRequest::ContentTypeHeader, "application\/json");\nrequest.setRawHeader("Authorization", "BearerAccessToken");\n<\/pre><\/div>\n\n\n\n
QNetworkRequest::Attribute<\/code>, a ich warto\u015bci przechowywane s\u0105 w klasie QVariant<\/code>, szczeg\u00f3\u0142y opisane s\u0105 w dokumentacji<\/a>.<\/p>\n\n\n\nsetAttribute<\/code>, przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\nQNetworkRequest request(QUrl("http:\/\/httpbin.org\/get"));\nrequest.setAttribute(QNetworkRequest::Http2DirectAttribute, true);\n<\/pre><\/div>\n\n\nSerwer HTTP<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
QHttpServer<\/code> nale\u017c\u0105cej do modu\u0142u HttpServer<\/code>.<\/p>\n\n\n\nQHttpServer<\/code> posiada w swojej funkcjonalno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n\n
route()<\/code>, kt\u00f3ra przyjmuje \u015bcie\u017ck\u0119, metod\u0119 HTTP i funkcj\u0119 obs\u0142ugi, co umo\u017cliwia elastyczne zarz\u0105dzanie logik\u0105 biznesow\u0105.<\/li>\n\n\n\nQt Core<\/code> \u2013 dzi\u0119ki integracji z p\u0119tl\u0105 zdarze\u0144 Qt, QHttpServer<\/code> dzia\u0142a asynchronicznie i efektywnie, zarz\u0105dzaj\u0105c wieloma po\u0142\u0105czeniami bez blokowania g\u0142\u00f3wnego w\u0105tku aplikacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nQHttpServer<\/code> jest idealny do tworzenia lekkich serwer\u00f3w HTTP w aplikacjach, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 lokalnego backendu.<\/p>\n\n\n\n\n#include <QCoreApplication>\n#include <QHttpServer>\n#include <QJsonArray>\n#include <QJsonObject>\n#include <QJsonDocument>\n\nint main(int argc, char *argv[])\n{\n QCoreApplication a(argc, argv);\n\n QStringList users = {"testUserName"};\n\n QHttpServer server;\n server.route("\/users", QHttpServerRequest::Method::Get, [&users] () {\n return QHttpServerResponse(QJsonArray::fromStringList(users), QHttpServerResponse::StatusCode::Ok);\n });\n\n server.route("\/users", QHttpServerRequest::Method::Post, [&users](const QHttpServerRequest &request) {\n QJsonDocument doc = QJsonDocument::fromJson(request.body());\n const QJsonObject obj = doc.object();\n const QString name = obj["name"].toString();\n if (name.isEmpty()) {\n return QHttpServerResponse("Invalid data", QHttpServerResponse::StatusCode::BadRequest);\n }\n if (users.contains(name)) {\n return QHttpServerResponse("User exists", QHttpServerResponse::StatusCode::BadRequest);\n }\n users.append(name);\n return QHttpServerResponse("User added", QHttpServerResponse::StatusCode::Ok);\n });\n\n server.route("\/users\/<arg>", QHttpServerRequest::Method::Delete, [&users] (const QString& name) {\n if (name.isEmpty() || !users.contains(name)) {\n return QHttpServerResponse("Invalid data", QHttpServerResponse::StatusCode::BadRequest);\n }\n users.removeAll(name);\n return QHttpServerResponse(QHttpServerResponse::StatusCode::Ok);\n });\n\n const int port = 8080;\n if (server.listen(QHostAddress::Any, port)) {\n qDebug() << "Start listening on port:" << port;\n } else {\n qDebug() << "Cannot start listening on port:" << port;\n exit(1);\n }\n return a.exec();\n}\n<\/pre><\/div>\n\n\n\n
request.body()<\/code>,<\/li>\n\n\n\n<arg><\/code> to nazwa u\u017cytkownika do usuni\u0119cia. W przypadku, gdy ma by\u0107 usuni\u0119ty u\u017cytkownik o nazwie testUser<\/code>, \u017c\u0105danie powinno wygl\u0105da\u0107 nast\u0119puj\u0105co: DELETE \/users\/testUser <\/code>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nQHttpServer::listen()<\/code>.<\/p>\n\n\n\n![\"oferty](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/praca-m.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nWnioski<\/strong><\/h2>\n\n\n\n