Has\u0142o AI-first<\/strong> pojawia si\u0119 zwykle w szerszym kontek\u015bcie: ca\u0142o\u015bciowego podej\u015bcia do tworzenia produkt\u00f3w, us\u0142ug czy my\u015blenia o rozwoju firmy<\/strong>. Liderzy technologiczni zacz\u0119li komunikowa\u0107 strategie zorientowane na AI po roku 2010. Rozpocz\u0119\u0142o to trwaj\u0105cy obecnie okres nazywany AI boom. W 2011 Apple zaprezentowa\u0142 Siri, od 2013 Facebook inwestowa\u0142 w laboratoria AI, a w 2014 Amazon wypu\u015bci\u0142 na rynek Alex\u0119 (fun fact: opart\u0105 na algorytmach polskiej Ivony wykupionej przez Amazon rok wcze\u015bniej).<\/p>\n\n\n\n Samo poj\u0119cie AI-first pierwszy raz pojawi\u0142o si\u0119 niemal dekad\u0119 temu. W kwietniu 2016 r. CEO Google, Sundar Pichai, og\u0142osi\u0142 na konferencji wynikowej Alphabet, i\u017c:<\/p>\n\n\n\n W\u00a0d\u0142u\u017cszej perspektywie ewoluujemy od \u015bwiata \u201emobile-first\u201d do \u015bwiata \u201eAI-first\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n By\u0142a to zapowied\u017a zmiany (a raczej rozszerzenia) podej\u015bcia do projektowania us\u0142ug: z my\u015blenia najpierw o urz\u0105dzeniach mobilnych ku my\u015bleniu przede wszystkim o wykorzystaniu AI.<\/p>\n\n\n\n W tym samym roku CEO Salesforce\u2019a, Marc Benioff, r\u00f3wnie\u017c u\u017cy\u0142 tego poj\u0119cia, nazywaj\u0105c er\u0119, kt\u00f3ra ma nadej\u015b\u0107 \u201eAI-first world\u201d. Nied\u0142ugo potem Salesforce og\u0142osi\u0142 uruchomienie opartej na AI platformy Einstein.<\/p>\n\n\n\n Zainteresowanie AI wystrzeli\u0142o po udost\u0119pnieniu przez OpenAI ChatGPT w listopadzie 2022 r.<\/p>\n\n\n\n Aplikacja zyska\u0142a milion u\u017cytkownik\u00f3w w zaledwie 5 dni. Sukces ChatGPT przyspieszy\u0142 prace konkurencji i obecnie na rynku mamy wiele LLM-\u00f3w, kt\u00f3re wci\u0105\u017c s\u0105 udoskonalane.<\/p>\n\n\n\n W marcu 2025 Amazon zaprezentowa\u0142 Alexa+ opart\u0105 o generatywne AI (p\u00f3ki co dost\u0119pn\u0105 jedynie w Stanach). OpenAI pracuje nad seri\u0105 w\u0142asnych urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re, wg. zapowiedzi, maj\u0105 zrewolucjonizowa\u0107 my\u015blenie o interfejsie tak, jak niegdy\u015b premiera iPhona na zawsze zmieni\u0142a oblicze telefon\u00f3w. Czy tak si\u0119 stanie? Zobaczymy.<\/p>\n\n\n\n Tak czy inaczej \u2013 rynek rozwi\u0105za\u0144 opartych na AI osi\u0105gn\u0105\u0142 warto\u015b\u0107 279,22 miliarda dolar\u00f3w (2024) przy warto\u015bci 136,55 miliarda dolar\u00f3w w 2022 r. (wed\u0142ug danych Grand View Research<\/a>) i bior\u0105c pod uwag\u0119 prognozy \u2013 raczej nie jest to trend, kt\u00f3ry szybko wyhamuje.<\/p>\n\n\n\n Co to wszystko oznacza dla projektanta? Wg raportu \u201eState of AI in design 2025\u201d<\/a> 89% designer\u00f3w deklaruje, \u017ce w ci\u0105gu ostatniego roku AI poprawi\u0142o ich proces projektowy. Zyskali\u015bmy wiele nowych narz\u0119dzi i funkcjonalno\u015bci wspomagaj\u0105cych nas w pracy badawczej (Jak AI mo\u017ce usprawni\u0107 badania UX?)<\/a>oraz projektowej.<\/p>\n\n\n\n Czy s\u0105 doskona\u0142e? Nie. Wr\u0119cz przeciwnie. Jednak w zupe\u0142no\u015bci wystarcz\u0105, by przygotowa\u0107 szybki szkic, schemat, flow, podsumowa\u0107 badanie, etc. Wci\u0105\u017c nie jeste\u015bmy na etapie \u201ewrzucam wszystko do AI i dostaj\u0119 gotowy projekt\u201d. UX designer\/researcher nadal odgrywa (i b\u0119dzie odgrywa\u0142) g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w procesie projektowym, ale wiele element\u00f3w mo\u017cna przyspieszy\u0107, usprawni\u0107 lub zautomatyzowa\u0107 (vide: AI w Figmie).<\/p>\n\n\n\n Projektowanie \u201eAI first\u201d oznacza podej\u015bcie, w kt\u00f3rym sztuczna inteligencja jest traktowana jako fundament produktu lub us\u0142ugi ju\u017c od etapu jego\/jej wymy\u015blania. Zmienia to spos\u00f3b my\u015blenia o do\u015bwiadczeniu u\u017cytkownika, kt\u00f3re staje si\u0119 bardziej dynamiczne, spersonalizowane i adaptacyjne, a przez to mniej przewidywalne.<\/p>\n\n\n\n Jakob Nielsen pisze nawet o tym, \u017ce AI wprowadza pierwszy od 60 lat nowy model interakcji, nazywaj\u0105c go trzecim paradygmatem w historii komunikacji z komputerem<\/strong>. Jest nim otrzymanie wyniku na podstawie intencji (ang. Intent-Based Outcome Specification) w nast\u0119pstwie obecnego paradygmatu: projektowania interakcji opartego na poleceniach (ang. Command-Based Interaction Design).<\/p>\n\n\n\n Dotychczasowy model interakcji bazuje na kolejnych poleceniach wydawanych przez u\u017cytkownika, kt\u00f3re s\u0105 wype\u0142niane przez komputer, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 po\u017c\u0105dany wynik. W nowym podej\u015bciu<\/strong>, o kt\u00f3rym pisze Nielsen, u\u017cytkownik przekazuje komputerowi, co chce osi\u0105gn\u0105\u0107, a decyzj\u0119, jakie kroki w tym celu wykona\u0107, podejmuje ju\u017c AI<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Przy takim spojrzeniu do\u015bwiadczenie u\u017cytkownika w du\u017cej mierze b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od decyzji podj\u0119tych na pocz\u0105tku projektowania, np.: bardzo wa\u017cne b\u0119d\u0105 dane, na kt\u00f3rych model b\u0119dzie trenowany, bo to od nich b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 ko\u0144cowy wynik, kt\u00f3ry otrzyma user. St\u0105d te\u017c istotne jest, aby eksperci UX byli w\u0142\u0105czani w prac\u0119 nad produktami AI-first od najwcze\u015bniejszych etap\u00f3w<\/strong>. Powinni mie\u0107 wp\u0142yw na to, jakie dane b\u0119d\u0105 u\u017cyte, bo to ich zadaniem jest rozpozna\u0107, jak te dane mog\u0105 odpowiada\u0107 na potrzeby u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Aplikacje AI-first s\u0105 budowane od podstaw wok\u00f3\u0142 silnik\u00f3w AI. Czy jest to cz\u0119ste rozwi\u0105zanie? Wci\u0105\u017c jeszcze nie. Du\u017co cz\u0119\u015bciej w pracy spotykamy si\u0119 z ju\u017c istniej\u0105cymi aplikacjami, zwykle do\u015b\u0107 rozbudowanymi, kt\u00f3re dobrze spe\u0142niaj\u0105 swoj\u0105 rol\u0119, i kt\u00f3rych zast\u0105pienie czym\u015b nowym wi\u0105za\u0142oby si\u0119 z du\u017cym kosztem i ryzykiem.<\/p>\n\n\n\n Dlatego wci\u0105\u017c jeszcze projektant UX cz\u0119\u015bciej b\u0119dzie mia\u0142 do czynienia z modelem AI-as-a-feature, ni\u017c AI-first. Przy czym, parafrazuj\u0105c pewien reklamowy slogan, podej\u015bcie \u201eWszyscy maj\u0105 AI-a, mam i ja\u201d nie zawsze ma sens. Nowe funkcjonalno\u015bci powinny odpowiada\u0107 na problemy lub potrzeby u\u017cytkownik\u00f3w, a te nie zawsze wymagaj\u0105 u\u017cywania AI<\/strong>. Je\u017celi ju\u017c decydujemy si\u0119 na AI-as-a-feature powinno ono by\u0107 realn\u0105 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105 dla usera i albo rozwi\u0105zywa\u0107 jak\u0105\u015b jego bol\u0105czk\u0119, albo dawa\u0107 mu now\u0105 funkcjonalno\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozwoli mu szybciej osi\u0105gn\u0105\u0107 zamierzony cel.<\/p>\n\n\n\n Podej\u015bcie AI-first wymusza na projektantach zmian\u0119 sposobu my\u015blenia o interakcji cz\u0142owieka z systemem, poniewa\u017c zak\u0142ada stawianie sztucznej inteligencji w centrum projektowania produktu. Oznacza to konieczno\u015b\u0107 wypracowania nowych zasad skupionych na specyficznych aspektach do\u015bwiadczenia u\u017cytkownika, niezale\u017cnie od bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Do najwa\u017cniejszych cech, jakie daje si\u0119 tu wyr\u00f3\u017cni\u0107, nale\u017c\u0105 m.in.:<\/p>\n\n\n\n W podej\u015bciu AI-first projektant skupia si\u0119 bardziej na tworzeniu inteligentnych system\u00f3w, kt\u00f3re dostosowuj\u0105 si\u0119 do usera wraz z rozwojem interakcji, ni\u017c na tworzeniu konkretnych ekran\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Podej\u015bcie AI-first cz\u0119sto por\u00f3wnuje si\u0119 do filozofii mobile-first, kt\u00f3ra zmieni\u0142a spos\u00f3b projektowania produkt\u00f3w cyfrowych. Ta analogia ma swoje granice.<\/p>\n\n\n\n Mobile-first polega\u0142o na rozpoczynaniu projektowania interfejsu od najmniejszych ekran\u00f3w, co wymusza\u0142o priorytetyzacj\u0119 tre\u015bci i funkcji.<\/strong> Taka strategia nauczy\u0142a bran\u017c\u0119 skupienia si\u0119 na kontek\u015bcie u\u017cytkowania i ograniczeniach urz\u0105dze\u0144 mobilnych (mniejszy rozmiar wy\u015bwietlacza, sterowanie dotykiem, wolniejsze po\u0142\u0105czenia, kr\u00f3tsza uwaga u\u017cytkownika w ruchu, etc.). W rezultacie powsta\u0142y prostsze interfejsy, co finalnie poprawi\u0142o UX na wszystkich platformach.<\/p>\n\n\n\n AI-first jest zmian\u0105 innego rodzaju. Punktem wyj\u015bcia nie jest rozmiar ekranu, a inteligentna technologia, kt\u00f3ra wprowadza nowy mechanizm interakcji, a jej standardy dopiero si\u0119 wykluwaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Czy wi\u0119c podej\u015bcie AI-first zmienia projektowanie UX na poziomie fundamentalnym, czy pozostaje jedynie marketingowym buzzwordem? Ulubion\u0105 odpowiedzi\u0105 UX designer\u00f3w jest \u201eto zale\u017cy\u201d.<\/p>\n\n\n\n Z jednej strony, argument\u00f3w za \u201enowym paradygmatem\u201d nie brakuje. Sztuczna inteligencja wprowadza do interakcji cz\u0142owiek-komputer jako\u015bciowo nowy element: mo\u017cliwo\u015b\u0107 dialogu zorientowanego na intencje usera, generowania tre\u015bci i podejmowania decyzji przez agent\u00f3w w spos\u00f3b autonomiczny.<\/p>\n\n\n\n Entuzja\u015bci AI-first przewiduj\u0105 wr\u0119cz koniec klasycznych aplikacji na rzecz p\u0142ynnych, inteligentnych asystent\u00f3w obs\u0142uguj\u0105cych nasze potrzeby na \u017c\u0105danie. W ich wizji zamiast uruchamia\u0107 kolejne programy, u\u017cytkownik po prostu m\u00f3wi swojemu agentowi AI, co chce osi\u0105gn\u0105\u0107, a ten sam za\u0142atwia spraw\u0119, komunikuj\u0105c si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi us\u0142ugami.<\/p>\n\n\n\n Taka perspektywa oznacza\u0142aby faktycznie fundamentaln\u0105 zmian\u0119 roli projektanta UX.<\/strong> Projektowanie skupia\u0142oby si\u0119 raczej na definiowaniu do\u015bwiadcze\u0144 i zasad wsp\u00f3\u0142pracy z AI, a nie na tradycyjnym uk\u0142adzie interfejsu. Projektant okre\u015bla\u0142by warunki brzegowe i regu\u0142y, w ramach kt\u00f3rych AI kszta\u0142towa\u0142oby do\u015bwiadczenie u\u017cytkownika. Je\u015bli AI-first w tym kierunku si\u0119 rozwinie, b\u0119dziemy mogli m\u00f3wi\u0107 o nowym paradygmacie projektowania<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony wiele produkt\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych si\u0119 szumnie \u201eAI-powered\u201d oferuje w rzeczywisto\u015bci do\u015b\u0107 powierzchowne integracje: chatbot w aplikacji bankowej czy rekomendacje w sklepie internetowym. Jest to jaki\u015b rodzaj usprawnienia z wykorzystaniem AI, ale nie jest to rewolucja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czy AI-first zmieni oblicze UX dowiemy si\u0119 zapewne w najbli\u017cszych latach wraz z rozwojem technologii i pojawianiem si\u0119 nowych urz\u0105dze\u0144 opartych na AI.<\/p>\n\n\n\n Jednak najbardziej prawdopodobny scenariusz to stopniowa integracja AI-first z istniej\u0105cymi praktykami<\/strong>. W najbli\u017cszych latach nie znikn\u0105 przecie\u017c klasyczne interfejsy graficzne, a UX nie przestanie skupia\u0107 si\u0119 na potrzebach u\u017cytkownik\u00f3w. Uwa\u017cam, \u017ce AI stanie si\u0119 raczej kolejnym elementem toolkitu projektanta UX.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ju\u017c teraz m\u00f3wi si\u0119 o hybrydowych rozwi\u0105zaniach \u0142\u0105cz\u0105cych elementy sterowane przez AI z tradycyjnymi elementami UI<\/strong>, np.: interfejs aplikacji mo\u017ce wci\u0105\u017c mie\u0107 menu i przyciski (rozwi\u0105zanie znane, szybkie i sprawdzone), ale te\u017c pole czatu dla spraw bardziej z\u0142o\u017conych. U\u017cytkownik wybierze to, co bardziej odpowiada jego potrzebom w danym momencie. Pojawi si\u0119 wiele propozycji, a standardy wyklaruj\u0105 si\u0119 z czasem i, podobnie jak niegdy\u015b mobile-first czy responsive design, po prostu stan\u0105 si\u0119 oczywist\u0105 praktyk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Samo AI nie ma magicznej mocy automatycznego czynienia produktu lepszym<\/strong>. Nie zast\u0105pi braku zrozumienia usera, nie naprawi \u017ale zaprojektowanego interface\u2019u, a nawet \u2013 je\u015bli te problemy istniej\u0105 i usi\u0142uje si\u0119 je za\u0142ata\u0107 AI-em \u2013 mo\u017ce je wyolbrzymi\u0107.<\/p>\n\n\n\n My\u015bl\u0119, \u017ce Caleb Sponheim mia\u0142 racj\u0119, kiedy zapytany o to, jak\u0105 z\u0142ot\u0105 my\u015bl zostawi\u0142by projektantom UX pracuj\u0105cym przy produktach, gdzie forsuje si\u0119 u\u017cycie AI, odpowiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce jednak nie (Maybe not).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Mo\u017ce s\u0105 inne, lepsze sposoby, by odpowiedzie\u0107 na potrzeby u\u017cytkownik\u00f3w. Mo\u017ce nie wsz\u0119dzie nale\u017cy od razu u\u017cywa\u0107 AI. Je\u017celi dost\u0119pne s\u0105 prostsze rozwi\u0105zania \u2013 u\u017cyjmy ich. Je\u015bli AI rzeczywi\u015bcie wnosi warto\u015b\u0107 dla usera \u2013 u\u017cyjmy AI. Dla projektanta UX w centrum zawsze jest cz\u0142owiek, ko\u0144cowy u\u017cytkownik. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n P\u00f3ki co, jedno jest pewne: AI-first jest trendem, kt\u00f3rego nie mo\u017cemy zignorowa\u0107<\/strong>. Nawet je\u015bli nie zrewolucjonizuje wszystkiego od razu, to ju\u017c teraz zmusza nas (projektant\u00f3w, badaczy, PM-\u00f3w, etc.) do zadawania sobie pyta\u0144 o przysz\u0142o\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 cyfrowych. A stawianie sobie tych pyta\u0144 jest warto\u015bciowe bez wzgl\u0119du na to, czy finalnie b\u0119dziemy \u015bwiadkami rewolucji, czy tylko kolejnego technologicznego hype\u2019u.<\/p>\n\n\n\n
Tera\u017aniejszo\u015b\u0107 AI<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
![\"Gwa\u0142towny](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image1-3.png\")
![\"Artificial](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image2-2.png\")
AI dla projektanta<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Nowy paradygmat?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"Paradygmaty](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image3-2-1024x532.jpeg\")
AI-first czy AI-as-a-feature?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wyr\u00f3\u017cniki podej\u015bcia AI-first<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
AI-first a mobile-first<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Rewolucja czy modne has\u0142o?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"oferty](\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/praca-PL-k-3.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nPodsumowanie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n