{"id":34594,"date":"2026-08-12T05:00:00","date_gmt":"2026-08-12T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sii.pl\/blog\/?p=34594"},"modified":"2026-08-06T12:07:33","modified_gmt":"2026-08-06T10:07:33","slug":"ukryte-wymagania-identyfikacja-i-analiza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sii.pl\/blog\/ukryte-wymagania-identyfikacja-i-analiza\/","title":{"rendered":"Ukryte wymagania: identyfikacja i analiza"},"content":{"rendered":"\n<p>Czy tego chcemy, czy nie \u2013 ka\u017cdy z nas jest in\u017cynierem wymaga\u0144. W sferze prywatnej i zawodowej wymagania oraz ich konsekwencje towarzysz\u0105 nam praktycznie przez ca\u0142y czas. Kiedy zamawiamy co\u015b w restauracji \u2013 tworzymy wymagania, kt\u00f3re zazwyczaj s\u0105 realizowane na podstawie standardowej procedury i dokumentacji, np. wyb\u00f3r pozycji z menu, ustne zam\u00f3wienie u kelnera. Z kolei gdy nasz partner prosi nas o pomoc, np. przy zakupach, stajemy si\u0119 odbiorcami takich wymaga\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Powy\u017csze czynno\u015bci wykonujemy w zasadzie automatycznie, bez wi\u0119kszego zastanowienia, i jest to zupe\u0142nie naturalne. Wymienione sytuacje s\u0105 nam dobrze znane i doskonale wiemy, jak intuicyjnie budowa\u0107 ramy do realizacji celu w okre\u015blonych realiach.<\/p>\n\n\n\n<p>W pracy staje si\u0119 to ju\u017c bardziej widoczne i klarowne. Wymagania, kt\u00f3re otrzymujemy, to, w du\u017cym uproszczeniu, zadania i cele, kt\u00f3re stawia nam prze\u0142o\u017cony. Oczywi\u015bcie, bardzo rzadko operujemy w tak ograniczonym \u015brodowisku, wi\u0119c z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 zazwyczaj jest zdecydowanie wi\u0119ksza \u2013 dochodz\u0105 wsp\u00f3\u0142pracownicy, silosy organizacyjne w postaci r\u00f3\u017cnych dzia\u0142\u00f3w oraz inne zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie trzeba by\u0107 analitykiem, aby musie\u0107 radzi\u0107 sobie z wymaganiami. Wr\u0119cz przeciwnie, ka\u017cdy, kto pracuje w firmie o rozbudowanej strukturze i projektowym trybie dzia\u0142ania, powinien zna\u0107 chocia\u017c podstawowe zasady in\u017cynierii wymaga\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym wpisie chcia\u0142bym si\u0119 skupi\u0107 na jednym z aspekt\u00f3w tego obszaru \u2013 <strong>\u017ar\u00f3d\u0142ach wymaga\u0144 \u2013 oraz na powodach, dla kt\u00f3rych ich skrupulatna identyfikacja i analiza s\u0105 tak istotne. <\/strong>Szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie ryzyk pojawiaj\u0105cych si\u0119 wtedy, gdy pewne wymagania pozostaj\u0105 niezidentyfikowane.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a wymaga\u0144<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwszym \u017ar\u00f3d\u0142em, kt\u00f3re przychodzi na my\u015bl, s\u0105 ludzie \u2013 prze\u0142o\u017ceni, wsp\u00f3\u0142pracownicy. To oni stanowi\u0105 pierwszy punkt kontaktu w pracy i najcz\u0119\u015bciej od os\u00f3b osadzonych w konkretnym kontek\u015bcie biznesowym otrzymujemy cele i zadania.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku codziennej pracy, proces\u00f3w powtarzalnych i dobrze zdefiniowanych, jest to zupe\u0142nie wystarczaj\u0105ce. Sytuacja komplikuje si\u0119 jednak w projektach zwi\u0105zanych z wdra\u017caniem lub rozbudow\u0105 z\u0142o\u017conych system\u00f3w. W takich przypadkach pojawiaj\u0105 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a wymaga\u0144, kt\u00f3re nie s\u0105 przekazywane wprost, a momentami wr\u0119cz pozostaj\u0105 \u201eukryte\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kategorie wymaga\u0144<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug IREB mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy g\u0142\u00f3wne kategorie \u017ar\u00f3de\u0142 wymaga\u0144:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Interesariusze<\/strong>: osoby lub organizacje, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na wymagania systemu lub na kt\u00f3re ten system ma wp\u0142yw. [1]<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dokumenty: <\/strong>wewn\u0119trzne regulacje, regulaminy, opisy proces\u00f3w, dokumenty prawne lub regulacyjne (np. ustawy, rozporz\u0105dzenia). [2]<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Systemy: <\/strong>takie z kt\u00f3rymi tworzone rozwi\u0105zanie b\u0119dzie wchodzi\u0107 w interakcj\u0119 oraz takie, z kt\u00f3rych b\u0119dzie czerpa\u0107 inspiracj\u0119. [2]<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ka\u017cda z powy\u017cszych kategorii jest istotna z punktu widzenia projektu jako ca\u0142o\u015bci. Intuicyjnie zazwyczaj na pierwszym miejscu stawiani s\u0105 g\u0142\u00f3wni interesariusze, sponsorzy projektu, gdy\u017c realnie to oni stoj\u0105 na czele, reprezentuj\u0105c cel i potrzeby biznesowe. Wyznaczaj\u0105 (po\u015brednio, ale czasami tak\u017ce bezpo\u015brednio) kierunek i tempo rozwoju danego projektu. Finalnie to im najbardziej zale\u017cy na dostarczeniu gotowego produktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dokumenty i systemy to takie \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na kszta\u0142t przedsi\u0119wzi\u0119cia na r\u00f3\u017cnych jego etapach. Wyznaczaj\u0105 ramy wdro\u017ceniowe (np. ograniczenia techniczne i technologiczne) we wczesnym stadium, ale te\u017c maj\u0105 realny wp\u0142yw na to, co dzieje si\u0119 ju\u017c po zako\u0144czeniu projektu.<\/p>\n\n\n\n<p>W praktyce bardzo cz\u0119sto zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, w kt\u00f3rych jedna z podstawowych zasad in\u017cynierii wymaga\u0144 jest pomijana \u2013 \u201ezmieniaj\u0105ce si\u0119 wymagania nie s\u0105 wyj\u0105tkiem, a regu\u0142\u0105\u201d. [2] Kontekst, w kt\u00f3rym operuje system, nie jest nieruchomym monolitem. Procesy, regulacje, technologia i priorytety nieustannie ewoluuj\u0105, wywieraj\u0105c presj\u0119 na produkt. Dlatego tak wa\u017cne jest monitorowanie otoczenia systemu oraz reagowanie na zmiany wp\u0142ywaj\u0105ce na jego dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n<p>W dalszej cz\u0119\u015bci przytocz\u0119 dwa przyk\u0142ady z mojego do\u015bwiadczenia zawodowego, pokazuj\u0105c, jaki wp\u0142yw mog\u0105 mie\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a wymaga\u0144 oraz same wymagania, kt\u00f3re pozostaj\u0105 nieodkryte lub s\u0105 odkryte zbyt p\u00f3\u017ano.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Modele danych w aplikacji do ewaluacji klient\u00f3w bankowo\u015bci detalicznej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Wyobra\u017amy sobie system projektowany i wdra\u017cany przez kilka lat. Rozwi\u0105zanie wymaga wielu integracji z aplikacjami wewn\u0119trznymi, a jednocze\u015bnie wsp\u00f3\u0142pracuje z zewn\u0119trznym systemem SaaS.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem systemu jest ewaluacja klient\u00f3w bankowo\u015bci detalicznej podczas sk\u0142adania wniosk\u00f3w o kredyty i po\u017cyczki, np. konsumenckie. Istotnym elementem tego <em>case study<\/em> jest fakt, \u017ce na pocz\u0105tkowym etapie system jest zintegrowany wy\u0142\u0105cznie z jednym produktem bankowym. W planach znajduj\u0105 si\u0119 jednak kolejne integracje, wskro\u015b region\u00f3w oraz innych produkt\u00f3w bankowych.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Workflow<\/em> takiego produktu odbywa si\u0119 przy u\u017cyciu prostego API, kt\u00f3re wysy\u0142a dane do ewaluacji i w czasie rzeczywistym zwraca rekomendacj\u0119. Jest to podstawowy i powszechny mechanizm, kt\u00f3ry mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 w wielu instytucjach finansowych.<\/p>\n\n\n\n<p>W du\u017cym uproszczeniu przep\u0142yw danych wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co (Ryc. 1):<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6a7c1bfe7e888&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6a7c1bfe7e888\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"420\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image1-1-1024x420.png\" alt=\"Model integracji system\u00f3w i przep\u0142ywu danych (opracowanie w\u0142asne)\" class=\"wp-image-34595\" srcset=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image1-1-1024x420.png 1024w, https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image1-1-300x123.png 300w, https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image1-1-768x315.png 768w, https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image1-1.png 1403w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ryc.1 Model integracji system\u00f3w i przep\u0142ywu danych (opracowanie w\u0142asne)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Produkt bankowy jako system \u017ar\u00f3d\u0142owy wysy\u0142a zapytanie do aplikacji wewn\u0119trznej pe\u0142ni\u0105cej rol\u0119 warstwy po\u015brednicz\u0105cej (<em>middleware<\/em>). Middleware transformuje dane i przesy\u0142a je do zewn\u0119trznego systemu SaaS. Po przetworzeniu wynik wraca t\u0105 sam\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 do systemu \u017ar\u00f3d\u0142owego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Budowa dodatkowego modelu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Kluczowym etapem w tym przyk\u0142adzie jest pierwsza transformacja danych. System zewn\u0119trzny posiada w\u0142asny model danych, kt\u00f3rego nie mo\u017cna by\u0142o dostosowa\u0107 do wszystkich wymaga\u0144. Konieczne by\u0142o zbudowanie dodatkowego modelu na poziomie \u201emiddleware\u201d, tak aby zapytania pochodz\u0105ce od produkt\u00f3w bankowych mog\u0142y zosta\u0107 poprawnie obs\u0142u\u017cone. W rezultacie pomi\u0119dzy systemem wewn\u0119trznym banku a aplikacj\u0105 SaaS mamy drobn\u0105, dodatkow\u0105 warstw\u0119 mapuj\u0105c\u0105 dane mi\u0119dzy dwoma modelami.<\/p>\n\n\n\n<p>Na etapie projektowania wewn\u0119trznego modelu danych (inaczej zwanego domenowym) nie zosta\u0142y rozpoznane inne \u017ar\u00f3d\u0142a wymaga\u0144 poza tymi, kt\u00f3re pochodzi\u0142y od interesariuszy oraz wynika\u0142y z integracji system\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Intuicja mo\u017ce podpowiada\u0107, \u017ce w du\u017cych korporacjach o mocno regulowanym charakterze (np. bankach) powinny istnie\u0107 wytyczne dotycz\u0105ce budowania modeli danych oraz ich przetwarzania. I rzeczywi\u015bcie \u2013 uda\u0142o si\u0119 sprosta\u0107 wszystkim wymaganiom regulacyjnym wynikaj\u0105cym z przepis\u00f3w prawa (np. RODO).<\/p>\n\n\n\n<p>Nie uwzgl\u0119dniono jednak wymaga\u0144 odnosz\u0105cych si\u0119 bezpo\u015brednio do standard\u00f3w modelowania danych ustanowionych w organizacji. W tamtym czasie takie wymagania jeszcze nie istnia\u0142y \u2013 by\u0142y na etapie rozwoju. Jak wspomnia\u0142em wcze\u015bniej \u2013 \u015brodowisko i otoczenie, regulacje i wymagania nieustannie ewoluuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ci\u0105g dalszy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Po dw\u00f3ch latach od rozpocz\u0119cia projektu pierwszy produkt bankowy by\u0142 w pe\u0142ni zintegrowany i nadszed\u0142 czas na wdra\u017canie kolejnych. Wtedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nast\u0119pny system stawia wymagania, kt\u00f3re bezpo\u015brednio odnosz\u0105 si\u0119 do modelu danych wymiany informacji pomi\u0119dzy domenami i serwisami.<\/p>\n\n\n\n<p>Na przestrzeni tych dw\u00f3ch lat w firmie zosta\u0142 sfinalizowany i ustanowiony taki standard zwany kanonicznym modelem danych. Ma on na celu zunifikowanie oraz uproszczenie definicji danych, a to ma realn\u0105 szans\u0119 wp\u0142yn\u0105\u0107 na przyspieszenie integracji oraz zwi\u0119kszenie zrozumienia semantyki przez poszczeg\u00f3lne strony. Jest to istotna zmiana, gdy\u017c dotychczasowy model domenowy zosta\u0142 zbudowany w pe\u0142ni, bazuj\u0105c na zupe\u0142nie innych za\u0142o\u017ceniach, cz\u0119sto wynikaj\u0105cych z do\u015bwiadczenia projektuj\u0105cych czy te\u017c interesariuszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdyby nie wprowadzenie modelu kanonicznego, ka\u017cdy nowy produkt wymaga\u0142by tworzenia dodatkowych mapowa\u0144, powrotu do starych powi\u0105za\u0144 i ich ponownej analizy.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>W efekcie konieczne sta\u0142o si\u0119 dostosowanie istniej\u0105cego modelu domenowego do tego kanonicznego, w \u015bcis\u0142ej kooperacji z centralnym zespo\u0142em architektury danych. Prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 to bezpo\u015brednio na konieczno\u015b\u0107 \u201ezainwestowania\u201d dodatkowego wysi\u0142ku \u2013 czasu pracy analityk\u00f3w, architekt\u00f3w oraz finalnie deweloper\u00f3w. Bie\u017c\u0105ca obserwacja rozwoju tego kanonicznego modelu mog\u0142aby u\u0142atwi\u0107 i usprawni\u0107 zmian\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wniosek, jaki z tego p\u0142ynie, jest prosty \u2013 istnieje konieczno\u015b\u0107 ci\u0105g\u0142ego monitorowania otoczenia systemu i jego kontekstu, analizowania zmian i pozostawania \u201ena czasie\u201d w temacie rozwi\u0105za\u0144 i standard\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych w danej firmie. Analiza i in\u017cynieria wymaga\u0144 nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 na wdro\u017ceniu aplikacji.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Je\u017celi zignorujemy powy\u017csze przes\u0142anki, powstanie ryzyko pomini\u0119cia istotnych wymaga\u0144, ich ewolucji. W skrajnych przypadkach konsekwencj\u0105 jest nawet ryzyko czasowego wy\u0142\u0105czenia systemu produkcyjnego w celu wprowadzenia zmian lub aktualizacji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>System do komunikacji z klientem ko\u0144cowym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Drugim przyk\u0142adem jest system wykorzystywany w bankowo\u015bci detalicznej, maj\u0105cy za zadanie obs\u0142ugiwa\u0107 komunikacj\u0119 z klientem w celu przeciwdzia\u0142ania kradzie\u017cy oraz defraudacji \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Za\u0142o\u017cenie jest stosunkowo proste: je\u017celi okre\u015blone parametry transakcyjne wzbudzaj\u0105 podejrzenie system\u00f3w monitoruj\u0105cych, do klienta wysy\u0142ane jest pytanie: \u201eCzy to na pewno Twoja transakcja?\u201d. Nast\u0119pnie system oczekuje odpowiedzi i na jej podstawie podejmuje odpowiednie dzia\u0142ania. Na pierwszy rzut oka rozwi\u0105zanie wydaje si\u0119 proste i przejrzyste.<\/p>\n\n\n\n<p>Wysokopoziomowy diagram opisuj\u0105cy ten uk\u0142ad m\u00f3g\u0142by wygl\u0105da\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6a7c1bfe80675&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6a7c1bfe80675\" class=\"wp-block-image size-full wp-lightbox-container\"><img decoding=\"async\" width=\"586\" height=\"228\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image2-1.png\" alt=\"Podstawowy model komunikacji (opracowanie w\u0142asne)\" class=\"wp-image-34597\" srcset=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image2-1.png 586w, https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image2-1-300x117.png 300w\" sizes=\"(max-width: 586px) 100vw, 586px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ryc. 2 Podstawowy model komunikacji (opracowanie w\u0142asne)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Tak zaprojektowany system spe\u0142ni swoje podstawowe zadanie \u2013 odpowied\u017a od klienta zostanie przekazana, a w rezultacie potencjalne przest\u0119pstwo mo\u017ce zosta\u0107 powstrzymane.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bran\u017ce regulowane<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W wysoce regulowanych bran\u017cach (jak\u0105 jest bankowo\u015b\u0107) to zdecydowanie za ma\u0142o. Zbudowanie rozwi\u0105zania wy\u0142\u0105cznie w oparciu o wymagania funkcjonalne zebrane od interesariuszy prowadzi do powstania systemu niekompletnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Aplikacja b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107, ale organizacja nara\u017ca si\u0119 na ogromne ryzyka zwi\u0105zane z niewykryciem wymaga\u0144, kt\u00f3re dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie kategorii \u201edokument\u00f3w\u201d. Szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy w gr\u0119 wchodzi bezpo\u015bredni kontakt z klientem. Banki s\u0105 zobowi\u0105zane do przestrzegania regulacji zewn\u0119trznych, kt\u00f3re pochodz\u0105 od instytucji nadzorczych oraz takich, kt\u00f3re bezpo\u015brednio wynikaj\u0105 z przepis\u00f3w prawa. Dodatkowo nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 wewn\u0119trzne regulacje i obostrzenia, regulaminy i polityki, standardy, np. logowanie zdarze\u0144 oraz retencj\u0119 danych.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy uzupe\u0142nimy powy\u017cszy diagram (Ryc. 2) o wymagane elementy, stanie si\u0119 bardziej rozbudowany i mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 tak:<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6a7c1bfe8117f&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6a7c1bfe8117f\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img decoding=\"async\" width=\"595\" height=\"342\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image3.png\" alt=\"Rozszerzony model komunikacji (opracowanie w\u0142asne)\" class=\"wp-image-34599\" srcset=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image3.png 595w, https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image3-300x172.png 300w\" sizes=\"(max-width: 595px) 100vw, 595px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ryc. 3 Rozszerzony model komunikacji (opracowanie w\u0142asne)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pojawiaj\u0105 si\u0119 tutaj elementy regulacji wewn\u0119trznych, np. logowanie zdarze\u0144 systemowych (kto, jak i kiedy wykona\u0142 dan\u0105 operacj\u0119), oraz zewn\u0119trznych, np. zachowanie historii komunikacji z klientem w systemie CRM.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo nale\u017cy upewni\u0107 si\u0119 w fazie projektowania, \u017ce system spe\u0142nia wymagania RODO. Klient ma prawo \u017c\u0105da\u0107 np. usuni\u0119cia swoich danych z system\u00f3w bankowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Inne wewn\u0119trzne polityki, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na zachowanie aplikacji, to np. regulacje dotycz\u0105ce dozwolonej cz\u0119stotliwo\u015bci wysy\u0142ania komunikacji do klienta ko\u0144cowego (chodzi o nieprzeci\u0105\u017canie u\u017cytkownika nadmiern\u0105 ilo\u015bci\u0105 wiadomo\u015bci w kr\u00f3tkim czasie, gdy\u017c powstaje ryzyko zignorowania istotnych komunikat\u00f3w przez klienta).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Najwa\u017cniejszy wniosek<\/strong> z tego przyk\u0142adu \u2013 nale\u017cy mie\u0107 \u201eoczy szeroko otwarte\u201d w fazie odkrywania wymaga\u0144, tak aby nie przeoczy\u0107 \u017cadnego elementu. Bardzo \u0142atwo jest wpa\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119 pozostania w ograniczonym zbiorze tych\u017ce, polegaj\u0105c wy\u0142\u0105cznie na wk\u0142adzie g\u0142\u00f3wnych interesariuszy projektu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cne jest, aby zidentyfikowa\u0107 wszystkie aspekty, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie danego systemu. Poprawnie zebrane i udokumentowane wymagania zgrabnie wyznacz\u0105 nam ramy projektowanego rozwi\u0105zania oraz wskazuj\u0105 dodatkowe elementy, kt\u00f3re powinni\u015bmy w nim uwzgl\u0119dni\u0107.<\/p>\n\n\n<div class=\"nsw-o-blogersii-banner\">\n            <picture>\n            <source srcset=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Blog-Data-Analytics-Desktop_.jpg\" media=\"(min-width: 992px)\" >\n            <source srcset=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Blog-Data-Analytics-Mob_.jpg\" media=\"(min-width: 300px)\" >            <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Blog-Data-Analytics-Desktop_.jpg\" alt=\"\"  class=\"\"  >\n        <\/picture>\n        <div class=\"cnt\">\n                    <div class=\"nsw-m-title-block -h3 -invert  -has-title-margin-bottom-0 -has-title-font-weight-bold\">\n                                <h2 class=\"nsw-m-title-block__title\">Data &#038; Analytics<\/h2>\n                <\/div>\n                            <p class=\"has-nsw-p-4-font-size has-invert-color\">\n                Dzi\u0119ki naszym us\u0142ugom analizy i przetwarzania danych b\u0119dziesz podejmowa\u0107 trafne decyzje, zbudujesz skuteczne strategie i znajdziesz nowe \u017ar\u00f3d\u0142a przychod\u00f3w.\n            <\/p>\n                            <a  href=\"https:\/\/sii.pl\/oferta\/data-analytics\/\" class=\"nsw-a-button -ghost -banner-button\"   >\n        <span>Oferta Data&amp;Analytics<\/span>\n    <\/a>\n            <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Warto rozejrze\u0107 si\u0119 za wymaganiami poprzez analiz\u0119 podobnych projekt\u00f3w (tzw. inspiracja) oraz dok\u0142adnie zapozna\u0107 si\u0119 z obowi\u0105zuj\u0105cymi standardami i regulacjami (zar\u00f3wno w firmie, jak i w bran\u017cy, do kt\u00f3rej ona nale\u017cy).<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie te dzia\u0142ania u\u0142atwi\u0105 nam <strong>unikni\u0119cie ryzyka pomini\u0119cia istotnych wymaga\u0144<\/strong> \u2013 tych, kt\u00f3re na poz\u00f3r wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 \u201eukrytymi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>[1] A Glossary of Requirements Engineering Terminology, wersja 2.0.0, 2021, cyt. za R. Gr\u0119bski, J. Kalabi\u0144ska \u201e<a href=\"https:\/\/lubimyczytac.pl\/ksiazka\/5134535\/certyfikowany-inzynier-wymagan-na-podstawie-ireb-cpre-poziom-podstawowy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\" rel=\"nofollow\" >Certyfikowany In\u017cynier Wymaga\u0144, na podstawie IREB CPRE, Poziom podstawowy<\/a>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>[2] R. Gr\u0119bski, J. Kalabi\u0144ska \u201e<a href=\"https:\/\/lubimyczytac.pl\/ksiazka\/5134535\/certyfikowany-inzynier-wymagan-na-podstawie-ireb-cpre-poziom-podstawowy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\" rel=\"nofollow\" >Certyfikowany In\u017cynier Wymaga\u0144, na podstawie IREB CPRE, Poziom podstawowy<\/a>\u201d<\/p>\n\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-bottom\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;34594&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;bottom&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;0&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;0&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;2&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;0\\\/5&quot;,&quot;size&quot;:&quot;30&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Ukryte wymagania: identyfikacja i analiza&quot;,&quot;width&quot;:&quot;0&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/5&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 0px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 2px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 30px; height: 30px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 24px;\">\n            <span class=\"kksr-muted\"><\/span>\n    <\/div>\n    <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy tego chcemy, czy nie \u2013 ka\u017cdy z nas jest in\u017cynierem wymaga\u0144. W sferze prywatnej i zawodowej wymagania oraz ich &hellip; <a class=\"continued-btn\" href=\"https:\/\/sii.pl\/blog\/ukryte-wymagania-identyfikacja-i-analiza\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":814,"featured_media":34601,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1318],"tags":[2794,121,259,1252,1032,1276],"class_list":["post-34594","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zarzadzanie-projektami","tag-da","tag-analiza-biznesowa","tag-analiza-wymagan","tag-bankowosc","tag-case-study","tag-procesy-regulowane"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"republish_history":[],"featured_media_url":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Idea-3.jpg","category_names":["Zarz\u0105dzanie projektami"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/814"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34594"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34606,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34594\/revisions\/34606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sii.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}