Droga do Vision Zero: Innowacje w oprogramowaniu motoryzacyjnym

Branża motoryzacyjna przechodzi obecnie głęboką transformację, w której kluczową rolę odgrywa oprogramowanie wspierające bezpieczeństwo, efektywność i zrównoważony rozwój. Jednym z głównych globalnych celów napędzających te zmiany jest Vision Zero – dążenie do eliminacji ofiar śmiertelnych i poważnych obrażeń związanych z wypadkami w ruchu drogowym.

Vision Zero to międzynarodowa inicjatywa na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jej celem jest stworzenie systemu transportowego, w którym nie ma miejsca na ofiary śmiertelne i ciężkie obrażenia w wyniku wypadków komunikacyjnych.

Program został zapoczątkowany w Szwecji i przyjęty przez parlament w październiku 1997 roku. Jego fundamentem jest zasada, że „życie i zdrowie nie mogą być przedmiotem kompromisu wobec innych korzyści społecznych”. W przeciwieństwie do tradycyjnego podejścia, opartego głównie na analizie kosztów, Vision Zero odrzuca przypisywanie wartości finansowej życiu i zdrowiu – jedynym akceptowalnym poziomem ryzyka jest jego całkowite wyeliminowanie.

Choć najwięcej uwagi poświęca się autonomicznej jeździe i systemom aktywnego bezpieczeństwa, równie istotne są mniej oczywiste innowacje, które bezpośrednio wpływają na poprawę bezpieczeństwa. Świetnym przykładem są dwa projekty: Vehicle Sound Generator (VSG) oraz Driver Monitoring System (DMS).

Vehicle Sound Generator (VSG) – akustyczne wsparcie bezpieczeństwa w ruchu miejskim

Pojazdy elektryczne i hybrydowe są niemal bezgłośne przy niskich prędkościach. Stanowi to zagrożenie dla pieszych, rowerzystów oraz osób z niepełnosprawnościami wzroku. Systemy Vehicle Sound Generator (VSG) rozwiązują ten problem poprzez generowanie sztucznego dźwięku, który zwiększa świadomość otoczenia i pomaga zapobiegać wypadkom.

Dla globalnego lidera technologii motoryzacyjnych Sii Polska realizowała projekt modernizacji rozwiązania VSG1 do nowej platformy sprzętowej (VSG2). Oprócz zapewnienia ciągłości produkcji skoncentrowano się na poprawie wydajności, konfigurowalności oraz jakości dźwięku – bezpośrednio wspierając założenia Vision Zero.

Kluczowe rezultaty projektu:

• Zaawansowana architektura oprogramowania – opracowanie funkcji przetwarzania dźwięku, takich jak EQ, limitery, wygładzanie sygnału oraz kontrola wysokości tonu
• Integracja systemowa – połączenie VSG z aplikacją nadrzędną poprzez CAN/RTE oraz umożliwienie sterowania w czasie rzeczywistym z poziomu dedykowanego interfejsu PC
• Optymalizacja jakości dźwięku – zapewnienie czystego, pozbawionego opóźnień odtwarzania przez zewnętrzne głośniki, z możliwością regulacji w zależności od prędkości, kierunku jazdy, ustawień EQ i wyboru próbek audio
• Diagnostyka i bezpieczeństwo – implementacja diagnostyki KWP/UDS, aplikacji AUTOSAR oraz mechanizmów bezpieczeństwa zgodnych z wymaganiami OEM
• Doskonałość w CI i QA – pełne zapewnienie jakości zgodne z ASPICE, obejmujące testy jednostkowe i integracyjne, CI oparte na Jenkinsie oraz analizę statyczną z użyciem Coverity

Efekt: rozwiązanie VSG2 nowej generacji, które zwiększa bezpieczeństwo pieszych, zapewnia wysoką konfigurowalność oraz obniża koszty sprzętowe. Dzięki przekształceniu dźwięku w aktywny sygnał ostrzegawczy system pokazuje, jak nawet subtelne technologie mogą mieć kluczowe znaczenie w dążeniu do zera wypadków.

Driver Monitoring System (DMS) – zapobieganie wypadkom dzięki analizie zachowania kierowcy

Choć czujniki pojazdu monitorują otoczenie, w dalszym ciągu to kierowca pozostaje najbardziej nieprzewidywalnym elementem systemu. Driver Monitoring Systems (DMS) pomagają zapobiegać wypadkom poprzez ciągłą ocenę stanu kierowcy, wykrywanie rozproszeń oraz umożliwienie szybkiej reakcji systemów ADAS.

Dla jednego z wiodących europejskich producentów OEM eksperci Sii Polska przeprowadzili modernizację systemu DMS z Classic AUTOSAR do Adaptive AUTOSAR, tworząc rozwiązanie zdolne do monitorowania:

• zmęczenia i uwagi – ziewania, długotrwałego zamknięcia oczu oraz pozycji głowy
• rozproszenia – korzystania z telefonu, jedzenia, palenia czy rozmowy
• parametrów stanu kierowcy – częstotliwości mrugania, zamknięcia oczu oraz orientacji głowy

Zakres działań zespołu Sii obejmował:

• Dedykowany zespół zgodny z ASPICE – realizację testów SWE.5–SWE.6 oraz pełnienie roli głównego punktu kontaktu dla OEM
• Integrację platformy i diagnostykę – implementację Adaptive AUTOSAR, budowanie oprogramowania, debugowanie oraz testy własne (monitorowanie napięcia, watchdog, walidacja ramek obrazu)
• Kompleksowy proces QA – testy end-to-end zapewniające niezawodność, bezpieczeństwo i gotowość do wdrożenia produkcyjnego

Efekt: gotowy do wdrożenia system DMS, który proaktywnie zapobiega wypadkom poprzez ostrzeganie i wspieranie rozproszonych lub zmęczonych kierowców. Rozwiązanie bezpośrednio wspiera realizację Vision Zero, chroniąc zarówno kierowców, pasażerów, jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Oprogramowanie jako najlepsza droga do zera wypadków

Projekty VSG i DMS doskonale ilustrują szerszy trend w rozwoju oprogramowania dla motoryzacji. Wykorzystują inteligentne systemy do zapobiegania zdarzeniom drogowym, zanim do nich dojdzie. Niezależnie od tego, czy chodzi o sygnały dźwiękowe ostrzegające pieszych, czy systemy monitorujące uwagę kierowcy, wspólnym mianownikiem jest podejście oparte na przewidywaniu i prewencji.

Wraz z dalszym rozwojem branży motoryzacyjnej rozwiązania programowe takie jak VSG i DMS stają się kluczowymi narzędziami w realizacji Vision Zero – ograniczając liczbę ofiar, minimalizując ryzyko wypadków oraz budując zaufanie do pojazdów przyszłości.