MVP, czyli jak zminimalizować ryzyko i zmaksymalizować zyski

MVP, czyli Minimum Viable Product, to minimalna wersja produktu. Sukces tego podejścia kryje się pod słowem Viable, które oznacza „wykonalny”, „zdolny do funkcjonowania”. Oznacza to, że skupiamy się na stworzeniu działającego produktu z podstawowymi funkcjonalnościami. Projektowane rozwiązanie ma za zadanie przynieść wartość organizacji, spełnić potrzeby użytkowników oraz zweryfikować założenia biznesowe przy możliwie minimalnym nakładzie pracy.

W artykule chciałbym przedstawić korzyści, jakie płyną ze stosowania MVP, oraz opiszę, jak stworzyć „minimalnie” funkcjonalny produkt, który będzie doskonałym punktem wyjścia do jego dalszego rozwoju.

Dlaczego warto tworzyć MVP?

Na początku omówimy korzyści, jakie płyną z stosowania MVP. Choć jest ich wiele, warto skupić się przede wszystkim na tych podstawowych:

• Szybka weryfikacja założeń – MVP pozwala sprawdzić, czy nasz pomysł ma potencjał do dostarczania wartości dla organizacji. Wydajemy jego minimalną wersję i weryfikujemy nasze założenia na podstawie otrzymywanej informacji zwrotnej. Możemy w stosunkowo krótkim czasie dowiedzieć się, czy stworzony produkt spełnia założenia biznesowe, czy jest wykorzystywany (i w jakim stopniu) przez odbiorców.
• Minimalizacja ryzyka – dzięki MVP możemy ograniczyć koszty związane z rozwojem produktu, który może okazać się niepopularny. Dostarczamy pewną (często podstawową) część planowanej koncepcji. Przy założeniu, że dany produkt nie spełnia pokładanych w nim oczekiwań biznesowych, tracimy mniej czasu i pieniędzy. Zainwestowaliśmy tym samym możliwie najmniej środków w nieudany projekt.
• Zwiększenie elastyczności – produkt w wersji MVP jest bardziej elastyczny na zmiany. Jest w założeniu prosty, minimalny. Tym samym, wprowadzenie w nim modyfikacji co do kierunku rozwoju jest prostsze.
• Skupienie się na kluczowych funkcjonalnościach – MVP pomaga skoncentrować uwagę na tym, co jest najważniejsze dla użytkownika i cenne z punktu widzenia całej organizacji. Dobór funkcjonalności oraz ich priorytetyzacja, pozwala na osiągnięcie możliwie najwyższego współczynnika otrzymanej wartości względem poświęconego nakładu pracy.
• Weryfikacja współpracy klient – dostawca –realizacja projektów informatycznych to źródło wielu wyzwań. Nie ma różnicy, czy projekt realizujemy wewnętrznie, czy z pomocą zewnętrznego dostawcy. Natomiast rozpoczęcie projektu od MVP pozwala na weryfikację jakości współpracy między wszystkimi stronami projektu. Umożliwia szybsze reagowanie na potencjalne trudności, które mogą pojawić się w trakcie realizacji projektu.

Założenia koncepcji MVP

Dobrze. Wiemy już, dlaczego warto skorzystać z MVP. Jesteśmy przekonani o słuszności wykorzystania tej koncepcji w ramach naszego projektu. Zastanówmy się, jakie kroki należy podjąć, aby z sukcesem wdrożyć możliwie bazową i funkcjonalną wersję systemu.

Warto zauważyć, że kluczową rolę odgrywa współpraca pomiędzy wszystkimi stronami, zwłaszcza wsłuchanie się w potrzeby osób, które w przyszłości będą pracować z danym systemem. Przedstawione poniżej założenia opisują wagę komunikacji.

1. Identyfikacja problemu/określenie celu biznesowego:
   • Precyzyjne określ, jakie problemy chcesz rozwiązać. Jak projektowany produkt może wspierać ich rozwiązanie. Zastanów się, co chcesz osiągnąć. Czy celem jest zwiększenie wydajności, redukcja kosztów, czy poprawa jakości usług/pracy?
   • Zdefiniuj, jak nowe rozwiązanie wpłynie na istniejące procesy. Czy będzie z nimi współgrało? Czy może sam proces należy zmienić? Jak nowe funkcjonalności będą korespondowały z istniejącymi już rozwiązaniami?
2. Zdefiniowanie MVP:
   • Wypracuj z zespołem projektowym minimalny zestaw funkcji, które będą najbardziej użyteczne w pierwszej wersji systemu.
   • Ustal priorytety (więcej poniżej), biorąc pod uwagę zarówno potrzeby użytkowników, jak i cele biznesowe organizacji.
   • Współpracuj z osobami odpowiedzialnymi za projekt, jego sponsorami. Pamiętaj, że końcowy użytkownik jest ważny; natomiast najczęściej to nie on decyduje o zakresie, czasie i budżecie projektu.
3. Współpraca z użytkownikami:
   • Właściwe zdefiniuj adresatów rozwiązania. Czy ma być początkowo skierowane do wszystkich użytkowników? A może warto skupić się jedynie na pracownikach danego działu?
   • Zaangażuj przyszłych użytkowników w proces tworzenia MVP. Zorganizuj warsztaty, przeprowadź wywiady, aby zebrać szczegółowe informacje na temat ich faktycznych potrzeb.
4. Projektowanie i rozwój:
   • Projektuj rozwiązanie w sposób umożliwiający łatwe wprowadzenie zmian oraz dodawanie nowych funkcjonalności (o skalowalności produktu piszę szerzej w dalszej części)
   • Traktuj MVP jako pierwszą (a nie ostateczną) wersję produktu, która będzie rozwijana w przyszłości. Wytłumacz to wszystkim zainteresowanym.
5. Monitorowanie i iteracje:
   • Zbieraj feedback od użytkowników, aby na jego podstawie wprowadzać ulepszenia w kolejnych wersjach aplikacji.

Jak dobrać kluczowe i wartościowe funkcjonalności?

Już wiesz, że wybór odpowiednich funkcjonalności do MVP jest kluczowy z punktu widzenia sukcesu projektu. Zbyt wiele funkcji w pierwszej wersji systemu może spowolnić proces tworzenia, zwiększyć ryzyka i utrudnić ocenę, które elementy są rzeczywiście wartościowe. Zbyt mały zakres MVP może nie spełnić oczekiwań użytkowników i nie przynieść oczekiwanej wartości.

Stworzenie optymalnego zakresu minimalnego produktu to bardzo trudne zadanie. Przy doborze funkcjonalności często będziesz musiał mierzyć z odmiennymi potrzebami różnych grup użytkowników. Wszyscy, co do zasady, chcemy otrzymać jak najwięcej w najkrótszym czasie.

W akapicie powyżej wspomniałem o właściwym zdefiniowaniu celów biznesowych, jakie stawiamy przed nowym produktem, jak również o wadze zaangażowania przyszłych użytkowników systemu, czy szerzej wszystkich interesariuszy. Tym samym posiadamy już bazę. Znamy cel wdrożenia MVP, znamy adresatów, znamy decydentów. Teraz warto skupić się na narzędziach, które pomogą nam wybrać elementy do planowanego rozwiązania.

Istnieje wiele technik, które mogą wesprzeć nas w priorytetyzacji wymagań. Osobiście jednak jestem zwolennikiem takich technik, jak:

1. MoSCow,
2. Macierz wpływu vs wysiłku,
3. RICE scoring.

Omówmy sobie w kilku zdaniach każdą z nich.

Metoda MoSCow

Metoda polega na stworzeniu czterech kategorii:

• Must have – funkcje bezwzględnie niezbędne do działania produktu.
• Should have – funkcje pożądane, które zwiększą wartość produktu.
• Could have – funkcje, które można dodać w przyszłości, jeśli będą potrzebne.
• Won’t have – funkcje, które nie są potrzebne w pierwszej wersji produktu.

Zespół odpowiedzialny za priorytetyzację klasyfikuje każdą z funkcjonalności do wylistowanych powyżej kategorii. Rzecz jasna – wymagania z Must have i Should have są brane pod uwagę przy tworzeniu zakresu MVP.

Technika ma jednak zasadniczą wadę. Uczestnicy priorytetyzacji mogą mieć tendencję do klasyfikowania wszystkiego jako „Must have”.

Macierz wpływu vs. wysiłku

Metoda podobna do MoSCoW, ponieważ mamy do czynienia z klasyfikacją wymagań. Natomiast w tym przypadku każdą funkcjonalność oceniamy w oparciu o dwa wymiary:

1. wpływu/ważności dla użytkownika,
2. wysiłku potrzebnego do jej implementacji.

Funkcjonalności o wysokiej ważności i niskim wysiłku, czyli „quick winy” to kandydaci do MVP.

RICE Scoring

RICE to akronim od:

• Reach,
• Impact,
• Confidence,
• Effort.

Jest to metoda numeryczna służąca do priorytetyzacji pomysłów na nowe funkcjonalności lub ulepszenia produktu.

Cztery składowe RICE:

• Reach (zasięg) – ile osób skorzysta z danej funkcji?
• Impact (wpływ) – jak duży wpływ będzie miała ta funkcjonalność na użytkowników?
• Confidence (pewność) – jak pewni jesteśmy, że ta funkcjonalność przyniesie oczekiwane rezultaty?
• Effort (wysiłek) – ile wysiłku wymaga implementacja tej funkcjonalności?

Dla każdej funkcjonalności uzyskujemy wynik według wzoru:

RICE = (Reach x Impact x Confidence) / Effort

Im wyższy wynik RICE, tym dana funkcjonalność ma większy priorytet i jest poważniejszym kandydatem do naszego MVP.

Dodatkowe wskazówki

Technik priorytetyzacji jest oczywiście o wiele więcej. Powyżej przedstawiłem te, które według mojej oceny sprawdzają się najlepiej dla projektów prowadzonych wewnątrz organizacji. Techniki to tylko narzędzia, które warto znać i używać, jeżeli jest taka potrzeba. Często stosuje się je łącznie, aby zwiększyć jakość MVP.

Warto również pamiętać o bardzo podstawowych, ogólnych zasadach używanych obok technik priorytetyzacji, a mianowicie:

• Minimalizacji ryzyka – zacznij od funkcji, które są łatwe do wdrożenia i mają największą szansę na sukces.
• Elastyczności – priorytety mogą się zmieniać w trakcie projektu. Bądź gotowy na dostosowanie się do nowych informacji.
• Skupieniu się na wartości – wybieraj funkcjonalności, które dostarczą największej wartości dla użytkowników.
• Iteracji – MVP to nie koniec, a początek. Na podstawie feedbacku użytkowników będziesz mógł wprowadzać kolejne usprawnienia.

Miara sukcesu MVP

Nie tworzymy systemów dla samego ich tworzenia. Konkretne rozwiązania muszą przynosić wartość, to oczywiste. Takie same cele stawia się przed MVP. To właśnie na podstawie tej inicjalnej wersji systemu podejmowane będą decyzje o jego dalszym rozwoju.

Jak ocenić, czy MVP odniosło sukces? Kluczowe jest zdefiniowanie odpowiednich wskaźników na samym początku projektowania systemu jako całości, a nie tylko MVP. Szeroko rozumiany sponsor projektu (czy decydenci w organizacji) powinien znać swoje oczekiwania względem produktu. W dużej mierze winny być one opisane w przygotowanych wcześniej celach biznesowych w formie mierzalnej i konkretnej, aby móc jednoznacznie ocenić sukces MVP i nakreślić kierunki rozwoju produktu w kolejnych iteracjach.

Wskaźniki

Poniżej przytaczam kilka ogólnych wskaźników, które można wykorzystać przy ocenie w zasadzie każdego MVP:

• Wskaźniki zaangażowania użytkowników – czas spędzony na używaniu aplikacji, liczba przejrzanych formularzy, używanie wyszukiwarki, filtrów. Do mierzenia tych wskaźników z powodzeniem możemy wykorzystać narzędzia Google Analytics.
• Wskaźniki satysfakcji użytkowników – mierzymy, czy użytkownicy są zadowoleni z nowego rozwiązania, czy pomaga im w ich codziennej pracy. Aby zmierzyć poziom satysfakcji, warto wykorzystać ankiety z prośbą o ocenę rozwiązania. Dobrym pomysłem są również wywiady z użytkownikami, aby poznać ich opinię.
• Liczba aktywnych użytkowników – stosunek liczby wszystkich potencjalnych użytkowników do faktycznej liczby korzystających.
• Ścieżki użytkowników – sprawdzenie, w jaki sposób użytkownicy korzystają z rozwiązania. Które funkcje systemu są najczęściej używane, w jaki sposób docierają do potrzebnych im informacji. Jednym z narzędzi do śledzenia użytkowników jest na przykład Hotjar.
• Czas spędzony na dany proces biznesowy – zmierzenie wydajności pracy użytkowników przed i po wdrożeniu MVP.

Jak już wspomniałem na wstępie tej sekcji, miary powinny być dostosowane do organizacji i ich oczekiwań, warunków w jakich realizowane są procesy biznesowe.

Skalowalność MVP

Skalowalność MVP to zdolność pierwszej wersji produktu do wzrostu i dostosowania się do zmieniających się potrzeb i procesów organizacji, bez konieczności całkowitej przebudowy.

Dlaczego skalowalność jest ważna?

• Zwiększenie wydajności – jeżeli produkt w fazie MVP okaże się sukcesem, liczba użytkowników może gwałtownie wzrosnąć. Skalowalność powinna zapewnić, że Twoje rozwiązanie będzie na tyle wydajne, aby mogło obsłużyć zwiększone obciążenie.
• Nowe funkcjonalności – wraz z rozwojem organizacji mogą pojawić się nowe potrzeby, które będą wymagały rozszerzenia funkcjonalności MVP. Kierunki rozwoju systemu również mogą się zmienić. Należy o tym pomyśleć już na wczesnych etapach planowania produktu.
• Zmiany technologiczne – świat technologii dynamicznie się zmienia. Skalowalność pozwoli Ci na łatwą adaptację do nowych narzędzi i rozwiązań.

Na co zwrócić uwagę przy projektowaniu skalowalnego MVP?

• Architektura systemu – wybierz taką architekturę, która będzie łatwa do rozbudowy. Rozważ rozwiązania chmurowe, które oferują elastyczność i skalowalność.
• Baza danych – wybierz bazę danych, która poradzi sobie z rosnącą ilością danych i będzie bezproblemowa w zarządzaniu.
• Kod – napisz czysty i dobrze udokumentowany kod, który będzie łatwy do modyfikowania i rozszerzania.
• Interfejsy API – używaj interfejsów API, które umożliwią łatwą integrację z innymi systemami.

Pamiętaj, że skalowalność to nie tylko kwestia technologii, ale także procesów biznesowych i organizacji. Warto już na etapie projektowania MVP zastanowić się, jak będzie ono ewoluować w przyszłości.

Consulting

Nasz zespół ekspertów zapewni Ci specjalistyczne doradztwo w zakresie optymalizacji i automatyzacji procesów, zarządzania zmianą i zwinności biznesowej.

Oferta Consulting

Podsumowanie

Mam nadzieję, że przekonałem Ciebie do stosowania MVP w swoich projektach. W świecie projektów informatycznych, gdzie duża ich część prowadzona jest metodykami zwinnymi, wykorzystanie MVP jest niejako wypełnieniem zasad agile. To nic innego, jak sumienne wykorzystanie podejścia iteracyjnego, które pozwala na skupieniu się na wartości w danych warunkach biznesowych.

Źródła

• Krystian Kaczor, Scrum i nie tylko. Teoria i praktyka w metodach Agile
• When MVP is done – what’s next? Scale up!
• How to Build an MVP That Will Effectively Scale Your App
• How to successfully build an MVP product?
• Minimum Viable Product (MVP) – What is it & how to start
• MVP (Minimum Viable Product) – what is it?

***

Jeżeli interesuje Cię obszar zarządzania projektami, zajrzyj również konecznie do innych artykułów naszych specjalistów 🙂